Р

+ А Б В Г Д Е Ё Ж З И Й К Л М Н О
П Р С Т У Ф Х Ц Ч Ш Щ Ъ Ы Ь Э Ю Я

*****

раб, -а-лукI

работа, -ы-К1валах

работать, -аю, -ает-К1валах авун

работник, -аК1валах ийизвайди

работодатель, -я-фикирди ва карди вичиз эсер ийизвай, фикир ва кар вичел элкъуьрнавай объектдилай тафаватлу яз, фикир ийизвай ва я кар ийизвай, гьерекат ийизвай кас

работоспособныйкр. ф. -бен, -бна-умуд кваз кIвалахзавай кас

работяга, -и, м. и ж.-рикIивай кIвалахдай кас.

рабочий 1, прил.-фяле

рабочий 2, -его-кIвалахдай, кIвалахдин

рабский-лукIрин

рабство, -а-1. лукIвал. 2. лукIвал авай къурулуш, лукIвал авай девирдин къурулуш.

равенство, -а-барабарвал.

равнина, -ы-дуьзен, дуьзенлух.

равнинный-дуьзенвилин

равнонареч. и союз-1. нареч. барабардиз, сад хьиз. 2. в знач. сказ. барабар я; два плюс три равно пяти кьведал пуд эцигайла вадав барабар я. 3. сад я;

равнодушие, -я-1. къайгъуда тахьун, къайгъу авачирвал, фикир тагун, гьалдикай хабар такьун. 2. рикI гвачирвал, гьевессузвал.

равнодушныйкр. ф. -шен, -шна-1. фикир тийир, фикир тагур, къайгъуда такьар, къайгъу тийир, гьалдикай хабар такьар. 2. рикI гвачир; гьевес авачир.

равномерныйкр. ф. -рен, -рна-гьамиша сад хьтин, са къайдадин, сад хьтин къайдада физвай (гьерекат, юзунар, вилик финиф ва мсб).

равноправие, -я-1. ихтияррин къене барабарвал, сад хьтин (барабар) ихтиярар хьунухь. 2. пер. сад хьтин (барабар) метлеблувал (къиметлувал).

равныйкр. ф. равен, равна, равно-1. сад хьтин, барабар. 2. тай тир; тай; са тангъахда авай.

равнять, -яю, -яет (к равный)-1. барабар авун. 2. сад хьиз кьун, тай авун, гекъигун.

равняться, -яюсь, -яется (к равный)-1. барабар хьун. 2. жув (вич) барабар авун; жув барабар ийиз алахъун; жув барабар гьисабун; барабар жез алахъун, акъажун (са масадахъ галаз).

рагунескл., с.-куьлуьз куьткуьнай якIун ва я балугьдин къавурма хьтин хуьрек

рад, рада, радо, рады-1. шад я. 2. гьазур я, рикIивай гьазур я

радетель, -я-куьмекдай (куьмекзавай) кас

радеть, -ею, -еет-1. къайгъуда хьун, къайгъу чIугун; ччан ккун. 2. рел. зикирар авун (бязи диндин сектайра, мезгьебра, чукурунар, алчуд хьунар, манияр, зикирар галаз диндин адет бегьемрун).

радикальныйкр. ф. -лен, -льна-(радиусар авай, радиусдихъ элкъуьрнавай, хилер-хилер яз фенвай

радикулит, -а

радионескл., с.-радио (чна радиодихъ яб акална);

радиопередача, -и, тв. -ей-1. радиодай хабарар, музыка ва мсб гун. 2. радиодай гузвай хабарар, музыка ва мсб

радиостанция, -и-радиодалди хабарар, сесер ва маса сигналар гудай ва кьабулдай, кьадай станция

радиус, -а-1. мат. окружностдин, яни элкъвей цIарцIин юкьва авай майдандин ва я элкъвей чархунин къерехдин цIарцIин гьар гьи точка, стIал хьайитIани, гьа майдандин ва я чархунин юкьни-юкьван точкадик кукIурзавай дуьз цIар; и кьве точкадин арада авай мензил. 2. пер. са затIунин, са кардин эсер чеб авай чкадай элкъвена вири патарихъ чукIунин, финифин майдан, мензил

радостныйкр. ф. -тен, -тна

радость, -и- шадвал, хвешивал

радуга, -и-Яргъи руш

радужныйкр. ф. -жен, -жна-1. яргъируш (хважамжам) хьтин; хважамжамдин рангунин. 2. пер. шадвал квай; шадвал гъидай; умудлу ийидай

радушие, -я-рикIин хушвал; ччинин ачухвал, хушвал.

радушныйкр. ф. -шен,-шна-хуш, хушвал ийидай, ччин ачух; радушный приём гостей мугьманар хушвилелди (ччин ачухдиз) кьабулун.

раз 1, -а и -у, мн. разы,раз, -ам-рекьера, гъилера, сеферда; два раза кьведра (кьве сеферда).; сколько раз шумудра (шумуд гъилера); щумудни садра. 2. сад;

раз 2, нареч. и союз-союз эгер, -тIа; -ла; кьван; раз дело обстоит так, не уезжай эгер кар акI ятIа (кар акI яз хьайила, я кьван), хъфимир.

разбавить, -влю, -вит-какадрун, ягъун (мес. некIедиз яд); какадарна, яна кьери авун; бушрун; туьнтвал тIимилрун (мес. спиртдин, дармандин).

разбазарить, -рю, -рит-харж авун,серф авун алазни алачиз

разбаловать, -лую, -лует-эркиндиз, кистахвилелди вердишарнавай; кистах, женжел, надинж.

разбаловаться, -луюсь, -луется-1. кистах хьун, кистахвал акатун, харуз хвена чIур хьун. 2. женжел хьун, надинж хьун.

разбег, -а- чукурун, зверун; зарб кваз атун (ва я фин); зарб; с разбегу перескочил канаву зарб кваз атана (фена, чукурна) хандакIдилай (хулелай) хкадарна.

разбежаться, -бегусь, -бежится, -бегутся-чукурун, зверун

разбередить, -ежу, -едит-1. къурдаламишун, хкуьрун (хирек). 2. пер. рикIел хкун, кьел кIвахун, хкуьрун (мес. куьгьне дердер, гъамар).

разбирательство, -а-юр. кардиз килигун; дуван авун; судебное разбирательство суддин килигун, дуван.

разбирать, -аю, -ает-хкягъун, хкягъиз акъвазун, къекъвез акъвазун, хъсанди-писди ахтармишун.

разбираться, -аюсь, -ается- 1.паяриз ччара жедайди хьун, чукIурна кIватI хъийиз жедайди хьун (мес. са машин, аппарат). 2. кьил акъудиз жедайди хьун, гъавурда гьатдайди хьун (мес. хатI, кхьинар).

разбить, разобью, разобьёт-1. хун (мес. къаб; кьил; душмандин кьушун). 2. кукIварун; хер авун; разбить нос в кровь нер кукIварна ивидал авун (хер авуна). 3. кукIварун

разбиться, разобьюсь, разобьётся-1. хун, кIус-кIус хьун; стакан разбился стакан хана. 2. пай хьун; разбиться на две группы кьве группадиз пай хьун. 3. кукIвар хьун; хер-кьацI хьун. 4. пер. чIур хьун; пуч хьун; буш акъатун (умудар, алахъунар).

разбогатеть, -ею, -еет-девлетлу хьун.

разбой, -къачагъвал, къакъудун, тарашун.

разбойник, -а-къачагъ.

разбойный-къачагърин

разболтать, -аю, -ает-1. хкуьрна какадрун, яна (мес. тIур яна, кIар хкуьрна) какадрун, къаришмишун; галтадна какадрун, юзурна какадрун. 2. бушрун, гъуьргъуь авун.

разболтаться, -аюсь, -ается-1. какахьун (мес. хкуьрайла цик гъуьр). 2. буш хьун, гъуьргъуь хьун (мес. къадакьар, винтер). 3. пер. разг. гьакI кIвалах тийиз гьатна чIур хьун.

разбор, -а-1.  анализ (мес. предложениедин членар ахтармишна сад-садахъ авун, чирун; гьакI са гьикая, макъала ахтармишун). 2. килигун, ахтармишун

разборка, -и, р. мн. -рок-1. чукIурун; чукIурна къахчун (мес. кIвал, мал; типографияда ишлемишай набор -гьарфарин кIватIал). 2. ахъайна чукIурун (мес. машин, сят рас хъийиз). 3. сад-садахъди авун; хкяна сад-садахъди авун; сад-садахъ авуна эцигун, туькIуьрун (мес. жуьреба-жуьре шейэр).

разборчивый-1. хъсанди-писди ахтармишдай, хъсанди-писди лугьудай, хъсанди хкядай; усалди (усал затI, усал кар) кIан тийир. 2. ачух, гъавурда гьатдай, кьил акъудиз жедай (мес. хатI).

разбросать, -аю, -ает-1. чукIурун; (гьарнихъ) гадрун. 2. пер. гадрун, акъудун; гьарниз акъудун.

разбросаться, -аюсь, -ается- 1. ашкъида гьатна гадрун, ашкъидалди чукIурун, чукIуриз ашкъида гьатун. 2. элкъвена вичин къваларихъ гадрун, вигьин (вичин затIар).

разбудить, -ужу, -удит -ахварай авудун, уяхрун.

развал, -а-1. чIурун; чIурхьун; барбатIун; барбатI хьун (са кар, кIвалах, майишат). 2. барбатIвал.

развалить, -алю, -алит

развалиться, -алюсь, -алится

разве-1. мегер? кьван? жал? разве он приехал? ам хтанани мегер (кьван)? ам хтана жал? 2. -ни тахьайтIа?; вуч ийида (-вучда?); погода стоит хорошая, разве пойти в поле погулять? гьава хъсанди я, къекъвез чуьлдиз фидани вучда? 3. белки, анжах

разведгруппа, -ы-душмандин кьушунар, яракьар ва ихьтин масабур алай чкаяр, адан къастар чинеба ахтармишна чирдай ксар, аскерар

разведка, -и, р. мн. -док-1. разведка, ахтармишун, ахтармишна (къекъвена) чирун; разведка на нефть нафт кватIа чириз ахтармишун. 2. воен. разведка (душмандин кьушунар, яракьар алай чкаяр, адан планар, къастар чинеба ахтармишна, къекъвена, килигна чирун; гьа метлеб патал ракъурдай аскеррин десте); отправиться в разведку разведкадиз фин.

разведчик, -а-1. душмандин кьушунар, яракьар ва ихьтин масабур алай чкаяр, адан къастар чинеба ахтармишна чирдай кас, аскер. 2. нафт квай ва маса мяденар илимдин рекьелди ахтармишдай кас. 3. разведка тухудай самолёт

развернуть, -ну, -нёт-. ахъаюн; развернуть ковёр халича ахъаюн; развернуть свёрток багълама (затIар квай ягълух, чар) ахъаюн. 2. ахъайна дуьзмишун. 3. элкъуьрун, чIехи авуна элкъуьрун; развернуть роту в батальон рота чIехи авуна, артухарна батальондиз злкъуьрун. 4. элкъуьрун, алчудрун

развернуться, -нусь, -нётся-. ахъа хьун, ачух хьун (мес. таж, луьле хьиз кIватIнавай затI, ктаб ва мсб). 2. ахъа хьана дуьзмиш хьун (мес. кьушундин жерге). 3. чIехи хьана туькIуьр хьун, чIехи хьана элкъуьн (цIийи, маса чIехи затIуниз, мес. кьушундин бригададикай дивизия хьун). 4. пер. гегьенш хьун;

развесной-алцумна гудай, терездалди гудай (яни са-сад ва я туп-туп гун тийир затIар).

развести, -еду, -едёт; прош. -ёл, -ела-1. тухун (ва я хутахун);: гьарма вичин чкадиз тухун (ва я хутахун); развести детей по домам аялар кIвалериз хутахун. 2. тухвана эцигун, чкайрал эцигун; развести часовых часовояр тухвана чкайрал эцигун. 3. ччара авун, сад-садавай къакъудун; развести супругов гъуьлни паб ччара авун. 4. къакъудун (ккIайбур). 5. кьве патахъ къакъудун;

развестись, -едусь, -едётся; прош. -ёлся, -елась-1. ччара хьун, рахкурун (гъуьлуь паб); хъфин (гъуьлуькай паб). 2. хьун, акъатун, гзаф хьун, акьалтун; развелось много мух гзаф тIветIвер хьанва.

развеять, -ею, -еет-1. чукIурун, гьарнихъ тухун (гару). 2. пер. терг авун, ругна гарув вугун, гьич тахьай мисал авун.

развеяться, -еюсь, -еется-1. гару тухвана гьарнихъ чукIун. 2. пер. терг хьун.

развивать, -аю, -ает (к развить)-1. авун; кар авун. 2. авун, расун (мес. стол). 3. яратмишун; туькIуьрун; кхьин (ктаб); чIугун (шикил).

развиваться, -аюсь, -ается (к развить)-авун, вилик  фин

развилка, -и, р. мн. -лок

развитие, -я-вилик фин; артмиш хьун; гегьенш хьун (са гьалдай маса, виниз тир гьалдиз акъатун, хкаж хьун)

развитойкр. ф. развит, -ита, развито, прил.-1. вилик фенвай; артмиш хьанвай; хкаж хьанвай; развитая промышленность вилик фенвай промышленность. 2. малумат авай, хабар авай, чирвал авай; политически развитой политикадай чирвал (малумат, хабар) авай. 

развитый;кр. ф. развит, -ита, развито, прич. (получивший развитие)-вилик фенвай, гзаф хьанвай, артмиш хьанвай; у нас сильно развит спорт чина спорт гужлуз вилик фенва (виринриз чкIанва, артмиш хьанва).

развлекательныйкр. ф. -лен, -льна-рикI аладардай, рикI ачухардай

развлекать, -аю, -ает-рикI аладарун, рикI ачухарун

развлекаться, -аюсь, -ается-1. рикI аладрун; рикI ачухун; машгъулрун. 2. рикI аладардай кар (затI); машгъулардай кар; машгъулат (мачхулат).

развлечение, -я-1. рикI аладрун; рикI ачухун; машгъулрун. 2. рикI аладардай кар (затI); машгъулардай кар; машгъулат (мачхулат).

развод, -а-1. тухвана эцигун (гьарма вичин чкадал, чкайрал, чка-чкадал) развод часовых по постам часовояр (къаравулар) постарал эцигун. 2. къакъудун (мес. къакъудиз агуд хъийидай муьгъ кьве патахъ). 3. ччара хьун; ччара авун (пабни гъуьл); дать развод жене паб рахкурун, ччара авун.

разводы, -ов (узоры, пятна)-нехишар; тарелка с разводами нехишар алай бушкъаб

развозить, -ожу, -озит-тухун

разврат, -а-1. явавал, чIуру рекье аваз хьун. 2. чIурувал; русвагьчивал; пис чIуру крар.

развратить, -ащу, -атит-1. явавилик кутун (куткурун), чIуру рекье ттун. 2. чIурун; рекьяй акъудун.

развратник, -а-1. явавилин рекье гьатун. 2. чIур хьун, чIуру рекье гьатун; рекьяй акъатун.

развратныйкр. ф. -тен,-тна-ява, явавал квай; рекьяй акъатнавай, пис чиркин амалрин гуьгъуьна гьатнавай, чиркин крарин рекье авай.

развязать, -яжу, -яжет-1. ахъаюн (кутIуннавай затI); ачухун. 2. пер. рехъ гун, рехъ ачухун (себебкар хьун; мумкинвал гун); развязать войну дяведиз рехъ гун, дяведин себебкар хьун

развязаться, -яжусь, -яжется-1. ахъа хьун. 2. пер. азад хьун, къутармиш хьун (са кардикай).

развязка, -и, р. мн. -зок-1. эхир, нетижа; дело близится к развязке кар эхирдив (эхир нетижадив) мукьва жезва. 2. лит. развязка, эхир (литературадин произведениеда кар куьтягь жезвай эхир кьил).

развязныйкр. ф. -зен, -зна-регъуьвал авачир; гьаясуз, утанмаз, гьаясузвал квай; ччин кIеви.

разгадать, -аю, -ает-1. жугъурун, лугьуз хьун, чириз хьун (мискIалдин, имуча-мучадин мана). 2. гъавурда гьатун, кьатIун, чир хьун; я разгадал его намерение заз адан къаст чир хьана, за адан къаст кьатIана.

разгадка, -и, р. мн. -док-1. имуча-мучадин (мискIалдин) жаваб жугъурун; адан жаваб. 2. гъавурда гьатун, чир хьун.

разгар, -а-къизгъин вахт, къатиз физвай вахт, къати вахт, къизмиш вахт; уборка урожая была в самом разгаре магьсулрин бегьер кIватIзавай лап къизгъин (къати) вахт тир; война была ещё в разгаре дяве гьеле къизгъиндиз (къатиз) физмай.

разгладить, -ажу, -адит-дуьзрун; биришар акъудун (мес. парталдин); цIалцIамрун (мес. рекъиналди чIарар).

разгладиться, -адится-дуьз хьун; биришар акъатун, биришар акъатна дуьз хьун.

разглашать, -аю, -ает-чукIурун, ахъаюн (хабар, сир).

разглашаться, -ается-чукIурун, ахъаюн (хабар, сир).

разглядывать, -аю, -ает-акун, килигна кьатIуз хьун,

разгневаннонареч.-хъел квез

разгневать, -аю, -ает-хъел гъун, хъел кутун, ажугъламишун.

разгневаться, -аюсь, -ается-хъел атун, хъел акатун, ажугъламиш хьун.

разговеться, -еюсь, -еется

разговор, -а-эхтилат; суьгьбет; рахун; и разговора быть не может са рахунни аламачиз, гьич са рахунни виже къведач.

разговорить, -рю, -рит-рахун, луькIуьн; эхтилатар авун.

разговориться, -рюсь, -рится-рахаз башламишун; бул рахунар (эхтилатар, суьгьбетар) авун; эхтилат (рахун) къвез-къвез къалин хьун.

разговорчивый-рахаз кIандай, рахунал рикI алай, эхтилатар ийидай.

разгон, -а-1. чукурун; чукIурун. 2. зарб кваз атун (фин), зверун, чукурун; прыжок с разгона зарб кваз атана (чукурна) хкадрун. 3. ара, мензил

разгонять, -яю, -яет-чукурун,

разгоняться, -яюсь, -яется-зврб кваз катун

разгорячить, -чу, -чит-1. къизмишрун. туьнтарун. 2. иви къизмишрун.

разгорячиться, -чусь, -чится-1. къизмиш хьун, туьнт хьун. 2. иви къизмиш хьун.

разграбить, -блю, -бит-тарашун, таламишун, чапхунун.

разграничить, -чу, -чит-ччара авун, сергьят эцигун, сергьят эцигна ччара авун.

разгребать, -аю,-ает-хкуьрна чукIурун; чукIурун (мес. векьер); къечIягъун, кьечIяна чукIурун, чалун (мес. руьхъ, вечре зирзибил).

разгром, -а-1. кукIварун, барбатI авун (кукIварна); идейный разгром идеядин рекьяй кукIварун, кукIварна барбатIун. 2. барбатIвал

разгромить, -млю, -мит-кукIварун, кукIварна барбатIун.

разгрузить, -ужу, -узит-1. ппар ичIирун, ппар ичIирна (къахчуна, авудна) бушрун, бушалтмишун. 2. пер. нагрузка (хиве авай кIвалахар) са кьадар кьезилрун, тIимилрун, артухан нагрузкадикай (кIвалахрикай) азад авун.

разгрузиться, -ужусь, -узится-1. парцикай азад хьун, ичIи хьун, буш хьун, ппар ичIирна буш хьун, ппар ичIирун. 2. пер. артухан кIвалахдикай (нагрузкадикай) хкечIун, азад хьун, жуван артухан кIвалах гадрун.

разгрузка, -и

разгул, -а-1. кеф, пиян кефчивал, пиянискавал, кьадарсуз хъун. 2. пер. къизмишвал; гужар; гужар авун; къудурвал; разгул реакции реакциядин кьудурвал (гужар авун).

раздавать, -даю, -даёт-паюн, гун

раздавить, -авлю, -авит-1. эзмишун, эзмишна кьин; илисна кьин; кьин (мес. нет, пепе). 2. (балкIандин кIвачерик, машиндик) кутуна кьин; кутуна кукIварун; кутуна шулу авун. 3. чуькьвена шупIрун (мес. емиш).

раздаривать, -аю, -ает-паюн,гун

раздача, -и, тв. -ей-паюн, пайна гунуг (гьардаз).

раздвигать, -аю,-ает-ахъайиз агуд хъийиз жедайди хьун

раздвигаться,-ается-ахъайиз агуд хъийиз жедайди хьун

раздвижной-ахъайиз агуд хъийиз жедай (мес. столдин ччин).

раздвоение, -я-1. кьве патахъ пай хьун, кьве патахъ ччара хьун. 2. пер. кьвечхел хьун, кьве тах хьун, кьве пай хьун (мес. фикир, рикI).

раздевалка, -и, р. мн. -лок-парталар хтIундай чка (атайбрун парталар хтIунна эцигдай ва хуьдай чка).

раздел, -а-1. паюн; раздел имущества мал паюн. 2. раздел, пай; хел (са ктабдин, са кхьей затIунин, са илимдин). 3. сергьят, ара, атIун (затI кьве патахъ пайзавай чка).

разделать, -аю, -ает-1. расун; расна куьтягьун; ухшар аваз расун, хьиз аквадайвал расун; разделать шкаф под дуб шкаф муьгъуьндаз ухшар аваз (муьгъуьнди хьиз аквадайвал) расун (шир, лак яна). 2. пер. разг. вижеваз галукьрун, дяве авун; беябурун; гзаф пис айибар авун; жаза гун.

разделаться, -аюсь, -ается- 1. куьтягьун, акьалтIрун, кар куьтягьун (садахъ галаз авай), гьахъ-гьисаб куьтягьун; хивяй акъудун; кьамалай алудун; жув азад авун (са кардикай). 2. пер. жаза агакьрун, кар акун (садан), вичин жазадихъ агакьрун.

разделение, -я-1. паюн; ччара авун. 2. ччара хьун, пай хьун.

разделить, -елю, -елит-1. паюн, ччара авун. 2. пер. шерик хьун, шериквал авун; разделить с кем-нибудь горе садан дердериз-гъамариз шериквал авун.

разделиться, -елюсь, -елится-пай хьунухь, ччара хьунухь, къакъатун.

разделочный— ишлемишзавай; туькIуьрнавай.

раздельный-пайнавай

раздетый-кьецIил, чуплах, парталар алачир.

раздеть, -ену, -енет-парталар хтIунун (масадалай).

раздобрить, -рю, -рит-регьимлу авун

раздобриться, -рюсь, -рится- регьимлу хьун, рикIиз регьим ягъун; рикIиз регьим яна жумартвал авун.

раздобыть, -буду, -будет-жугъурун; къекъвена жугъурун (квахьай затI туш, герекзавай затI).

раздор, -а-къалмакъал; гьуьжетар;: арада авай шулугъ, чуьруьк; сеять раздоры арада чуьруькар (къалмакъал) ттун.

раздосадовать, -дую, -дует- хъел гъун; кефи чIурун.

раздосадоваться, -дуюсь, -дуется- хъел атун; кефи чIурун.

раздражать, -аю, -ает-хъел гъун, ажугъ авун

раздражаться, -аюсь, -ается-хъел атун, ажугъ хьун

раздражение, -я-ажугъ, хъел; прийти в раздражение хъел (ажугъ) атун; с раздражением хъел кваз.

раздражённыйкр. ф. -ён, -ена и (выражающий раздражение) -ён, -ённа (голоса раздражённы)-хъел авайди

раздумать, -аю, -ает-фикирдилай элкъуьн; акъвазун; элкъуьн (къастунилай, къаст авур кардилай).

раздуматься, -аюсь, -ается-фикир (фикирар) авун.

раздумчивый-фикирра авай кас

раздумье, -я, р. мн. -мий-фикирар; фикиррик акатун

раздуть, -дую, -дует-1. уф гун; уф гана (ва я гар яна)къати авун, къизмишрун (мес. цIай). 2. дакIун (мес. хъвехъ; руфун). 3. дакIурун (гару, ялци, ял ттуна, уф гана). 4. пер. яцIу авун, чIехи авун, чIехиз къалурун.

раздуться, -дуюсь, -дуется-1. дакIун (мес. хъвехъ). 2. ял (пар, гьава) гьатна дакIун.

разжечь, разожгу, разожжёт, разожгут; прош. разжёг, разо- жгла-1. цIай кутун, цIай кьаз тун, цIай куькIуьрун. 2. пер. къизмишрун; къати авун.

разжечься, разожжётся, разожгутся; прош. разжёгся, разожглась-1. цIай кьун, ккун, кIевиз ккуз башламишун. 2. пер. къизмиш хьун; къати хьун.

раззадорить, -рю, -рит-футфа кутун, гьевес хкажун, гьевес кутун; къизмишрун.

раззадориться, -рюсь, -рится-футфа кутун, гьевес хкажун, гьевес кутун; къизмишрун.

раззява, -ы, м. и ж.- явакьан, ялкъаван, гьакIан пев, лепеш, ментеш (кар алакь тийир, дикъетсуз инсан).

разинуть, -ну, -нет-ахъаюн; ахъайна амукьун (сив)

разлад, -а-1. къайдасузвал; низамсузвал (мес. кIвалахдин къене). 2. сад-садав такьун, чуьруьк.

разливной (к разливать)-цадай; къапара цун (мес. челегдай бутылкайриз цадай чехир ).

разлить, разолью, разольёт; прош. -ил, -ила, -ило, -ило-1. цун (мес. стаканра чай, челегдай шуьшейра чехир). 2. аладрун, аладарна экъичун, чукIурун. 3. пер. чукIурун (мес. цуьквери хъсан ни)

разлиться, разольётся; прош. -ился, -илась, -ило, -илось-1. алахьна экъичун; авахьун; чукIун. 2. сел атана къерехрилай алахьун (вацI). 3. пер. чукIун (мес. цуькверин ни).

различие, -я-фаркь, тафават, ччаравал, тафаватвал.

различить, -чу, -чит-1. кьатIуз хьун, чириз хьун; в темноте я не мог различить человека мичIи чкада завай инсан кьатIуз хьанач (чир хьанач). 2. ччара авун, хкудун (кьве затI сад-садавай), тафаватлу авун, тафават чирун.

различныйкр. ф. -чен,-чна-1. жуьреба-жуьре; гьар жуьредин. 2. ччара; ччара-ччара.

разложить, -ожу, -ожит-1. эцигун; чкайрал эцигун; гьарнал эцигун; ттун; разложил книги по столу ктабар столдал гьарнал эцигна; разложить вещи по сундукам затIар сандухра ттун (эцигун). 2. экIягъун; ахъайна эцигун; ахъайна вигьин (мес. суфра). 3. паюн; пайна эцигун; гьардал вигьин (мес. харж). 4. авун (цIай). 5. ччара авун (паяриз). 6. пер. чIурун; тешкилсуз авун; рекьяй акъудун.

разложиться, -ожусь, -ожится-1. жуван шейэр гьарнал эцигун. 2. ччара хьун. 3. чуьруьтмиш хьун, кутIун (мейит). 4. пер. чIур хьун; къайдасуз хьун, тешкилсуз хьун; рекьяй акъатун.

разлука, -и-къакъатнаваз хьун (мукьва-къилидавай, яр -дустунивай).

разлучать, -аю, -ает-къакъудун

разлучаться, -аюсь, -ается-къакъат хьун

разлучник, -а-къакъуддай кас

разлюбить, -люблю, -любит-мад кIанз амукь тавун; рикIел амукь тавун; рикIиз къайи хьун.

размазать, -ажу, -ажет-1. михьиз алтадун (мес. санал, са затIунал жими затI алтадна кьацIурун). 2. усалдиз ягъун, гьакI алтадна кьацIурун, са бубат алтадна тун (мес. кIвалин цлариз ягъизвай шир, ранг, киреж). 3. пер. разг. нубатсуз (герексуз) яргъи авун (мес. эхтилат).

размазаться, -ажется-алтад хьун; алтад хьана кьацIун, ктад хьун.

разматывать, -аю, -ает-1. алчукун, арушун. 2. къечин (гъаларин кIетI).

разматываться, -аюсь, -ается-1. алчук хьун, аруш хьун. 2. къекъерай акъатун, гьелек хьун, аман атIун (кIвалахдин къайгъуйрик).

размах, -аиу-1. гьяркьуьвал; гегьеншвал; гегъеншвилин кьадар; ахъавал; ахъавилин кьадар (мес. самолётдин луварин, ахъаяй гъилерин, кьадар; са кардин гегьеншвал). 2. спец., см. амплитуда (са затI, мес. перпилаг, сятинин маятник галтад хьунин кьве кьилин ара, и арадин мензил). 3. галтадна зарб кваз; ударить с размаху галтадна зарб кваз (зарб кутуна) ягъун.

размахнуть, -ну, -нёт-галтадун (мес. ягъизвай, къван гадарзавай гъил).

размахнуться, -нусь, -нётся-1. гъилик звер куткурун, галтадун, гъил галтадун (са кас ягъун ва я яргъаз гадрун патал). 2. пер. разг. гзаф гъил ахъаюн, гагьеншрун (яшамиш хьунин, са кардин къене).

размен, -а-куьлуь авун, хирде авун (пул).

разменять, -яю, -яет-куьлуь авун, хирде авун (пул).

размер, -а-1. кьадар; размер заработной платы зегьметдин гьакъидин (дуллухдин) кьадар. 2. уьлчме; размер стиха шиирдин уьлчме.

размереннонареч.- са уьлчмеда, са къайдада

размеренныйкр. ф. прич. -ен, -ена; кр. ф. прил. (плавный, неторопливый; упорядоченный) -ен, -енна-са (сад хьтин) уьлчмедин, са къайдадин, са тегьердин (мес. юзунар, къекъуьн).

разминать, -аю, -ает

разминаться, -аюсь, -ается-

разминка, -и, р. мн. -нок

разминочный-1. сад-садал гьалт тавун, гьалт тавуна алатна фин (са рекьяй сад-садан къаншардиз физвайбур).

разминуться, -нусь, -нётся-ад-садалай элячIун, къвалавай фин, къвалалай элячIун (рекье).

размножение, -я-аладун, гзаф туьретмиш хьун

размножить, -жу, -жит-гзафрун, артухрун (мес. кхьей чар машинкадал эляна).

размолвка, -и, р. мн. -вок-хъел хьун; къайивал, араяр къун (мес. юлдашрин арада).

разморозить, -ожу, -озит-гьалдай ракъурун, аман атIун, гьелекун (мес. чимивилин зегьемди)

разморозиться, -озится-гьалдай фин, агалхьун, аман атIун (мес. чимивилик)

разморозка, -и- гьалдай фин, агалхьун, аман атIун (мес. чимивилик)

размотать, -аю, -ает-ахъаюн (кутIуннавай затI); аладрун (алчукнавай, арушнавай затI, мес. гъаларин кIетI).

размотаться, -аюсь, -ается-ахъа хьун, алахьун (мес. арушнавай, алчукнавай гъалар, жуна).

размягчить, -чу, -чит хъуьтуьлрун; юмшагърун.

размягчиться, -чусь, -чится хъуьтуьл хьун; юмшагъ хьун.

разниться, -нюсь, -нится ччара хьун, фаркьлу хьун, тафаватлу хьун.

разница, -ы, тв. -ей — фаркь, тафават.

разногласие, -я ччаравал (фикиррин), сад-садав такьун, такьурвал, фикаррин (гафарин) садвал тахъун.

разнообразие, -я жуьреба-жуьревал.

разнообразить, -ажу, -азит-жуьреба-жуьревал  авун

разнообразиться, -азится-жуьреба-жуьре хьун

разнообразныйкр. ф. -зен, -зна жуьреба -жуьреди

разнорабочий, -его-жуьреба-жуьре кIвалахар ийидай кас

разноречивый жуьреба-жуьре, гьар жуьредин; са сивяй рахан тийир; сад-садав кьан тийизвай.

разносить, -ошу, -осит алукIна фирягь авун, ахъа авун (кIвачин къапар).

разноситься, -осится алукIиз-алукIиз ахъа хьун (мес. кIвачин къапар).

разносчик, -а разносчик (газетар, чарар ва я маса гудай затIар гьарниз тухудай, агакьардай, гваз къекъведай кас).

разноцветныйкр. ф. -тен, -тна жуьреба-жуьре рангарин.

разный 1. жуьреба-жуьре. 2. ччара; ччара-ччара.

разнюхать, -аю, -ает ни чIугун; ни атун; нидалди чир хьун.

разоблачение, -я дуьздал акъудун

разоблачить, -чу, -чит- 1.алайбур хутIунун (кешишдин абаяр хтIунун).

разоблачиться, -чусь, -чится-дуьздал акъудун (пис, нагьакьан крар, душманвал; пехирар дуьздал акъудун).

разобрать, разберу, разберёт; прош. -ал -ала, -ало, -ало-1. чукIурун (мес. рас хъувун патал машин). 2. чукIурун; чукIурна къахчун; разобрать дом кIвалер чукIурун (чукIурна кIарасар, кирпичар къахчун).

разобраться, разберусь, разберётся; прош. -ался -ала сь, -ало, -алось-1. кьил акъатун, кьил акъудиз хьун, гъавурда гьатун. 2. жуван (вичин) затIар сад-садахъ авуна секин хьун, сад-садахъ авуна туькIуьрун.

разовый-са сефердин; садра виже къведай; садра жедай.

разогреть, -ею, -еет-1. чими хьун (мес. хуьрек). 2. ифирун (мес. ракь).

разогреться, -еюсь, -еется 1. чими хьун. 2. ифин.

разозлить, -лю, -лит-пис хъел гъун, жинеррик цIай кутун, пис хъел кутун.

разозлиться, -люсь, -лится пис хъел гъун, жинеррик цIай кутун, пис хъел кутун.

разойтись, -йдусь, -йдётся; прош. -ошёлся, -ошлась 1. чукIун; чкIана фин; чкIана хъфин; гости разошлись мугьманар чкIана. 2. пер. чукIун (мес. хабарар). 3. цIурун, цIрана къапунин кIаниз чукIун (мес. гъери). 4 гьарнихъ фин(мес. рекьер). 5. дуьшуьш тахьана элячIун (мес. рекье кьве кас). 6. къакъатун, ччара хьун (мес. пабни гьуьл). 7. пер. ише фин, гъиляй фин, гана куьтягь хьун; весь товар разошѐлся вири товар ише фена (гана куьтягь хьана). 8 серф хьун, харж хьун, фин (мес. пул). 9. пер. сад-садав такьун; рази тахьун (фикиррин къене); са фикирдал татун. 10. зарб акатун. 11. пер. къати хьун, къизмиш хьун.

разомнареч.- 1. санлай; санал; все разом закричали вирида санлай гьарайна. 2. садра, санлай, са сеферда авуна (мес. са кар куьтягьун).

разонравиться, -влюсь, -вится- кIанивал алатун

разорвать, -рву, -рвёт; прош. -ал, -ала, -ало, -ало 1. къазунун; кукIварун; кIус-кIус авун. 2. хъиткьинрун; хъиткьинун.

разорваться, -рвусь, -рвётся; прош. -ался, -алась, -ало, -алось 1. къазунун; кукIвар хьун. 2. пад-пад хьун, хъиткьинун.

разорить, -рю, -рит 1. 6арбатIун; авай-авачирди гъяляй акъудна къекъверагвилин гьалда ттун. 2. чукIурун; барбатIун; чIурун.

разориться, -рюсь, -рится авай-авачирди гъиляй акъатун, затIни амукь тавуна къекъверагвилин гьалда гьатун; барбатI хьун.

разочарование, -я рикI хун, рикI аламукь тавун; умуд буш акъатун.

разочарованныйкр. ф. -ан, -ана и(обнаружива-ющий, выражающий разочарование) -ан, -анна (она грустна и разочарованна)

разочаровать, -рую, -рует умудсуз авун, умудар буш акъудун; рикI хун, гьевес хун.

разочароваться, -руюсь, -руется умуд буш акъатун; умуд буш акъатуникди рикI хун, гьевес хун.

разработать, -аю, -ает 1. ишлемишун; расун; цун (ччил). 2. гьял авун; хъсандиз чирна туькIуьрун (мес. са месэла); туькIуьрун, кхьин (план, проект). 3. ишлемишна куьтягьун, менфят къачуна куьтягьун; хкудун; акъудун (мес. мядендай цIивинар ва масабур хкудна куьтягьун).

разработка, -и, р. мн. -ток 1. ишлемишун; расун; цун (ччил). 2. гьял авун

разразиться, -ажусь, -азится 1. акъатун, къупмиш хьун, гужлуз башламиш хьун; разразилась война дяве къупмиш хьана (акъатна, башламиш хьана). 2. авун; ийиз башламишун; къурун (са кар); разразиться хохотом кIевиз хъуьрез башламишун; разразиться проклятиями лянетар къурун, лянет ийиз башламишун.

разрез, -а атIун.

разрезать, -ежу, -ежет, сов.атIун.

разрешение, -я ихтияр, изин.

разрешить, -шу, -шит 1. ихтияр гун, изин гун. 2. гьял авун. 3. ачухун, жаваб жугъурна ачухун

разрешиться, -шусь, -шится 1. гьял хьун. 2. къетI хьун; кьилиз акъатун; куьтягь хьун.

разрисовать, -сую, -сует 1. суьретар (шикилар) чIугун; суьретар чIугуна (шикилралди) безетмишун. 2. пер. разг. бегьем шикил къалурун (лугьун); гьихьтинда ятIа лугьун (ахъаюн), гар яна яру авун.

разрисоваться, -суюсь, -суется  суьретар (шикилар) чIугун; суьретар чIугуна (шикилралди) безетмишун.

разрубить, -ублю, -убит-кукIварун; пад-пад авун, кIус-кIус авун.

разрушать, -аю, -ает 1. чукIурун (мес. кIвалер). 2. чIурун; барбатIун; терг авун.

разрушаться, -аюсь, -ается 1. чукIун, уьцIуьн. 2. пуч хьун, чIурхьун; барбатI хьун, терг хьун.

разрушение, -я-1. чукIурун (мес. кIвалер). 2. чIурун; барбатIун; терг авун.

разрушитель, -я-чукIурдай кас

разрушительныйкр. ф. -лен, -льна чукIурдай; чIурдай; харапIдай; тергдай.

разрыв, -а 1. атIун (алакъа), ара атIун, алакъаяр атIун. 2. хъиткьинун; пад-пад хьун. 3. пад акъатай чка.

разрывать, -аю, -ает 1. эгъуьнун, эгъуьнна чукIурун. 2. пер. ахтармишун, хкуьрун, хкуьрна какадрун, чукIурун.

разрываться, -аюсь, -ается 1. къазунун; кукIвар хьун. 2. пад-пад хьун, хъиткьинун.

разрыхлитель, -я-хъуьтуьлрун, пурпу авун

разряд, -а 1. затIарин, инсанрин са группа, категория, са жуьре, са жуьредикай тир десте. 2. математикада кхьинрин къене цифрайрин чка. 3. дережа; мертеба.

разрядить, -яжу, -ядит (лишить заряда) 1. бушрун, ичIи авун (тфенг; электрикдин батарея). 2. пер. секинрун; бушрун; разрядить атмосферу гьал са тIимил секинрун, араяр са тIимил хъсанрун.

разрядиться, -яжусь, -ядится (лишиться заряда) дамахарна алукIун, хъсанбур алукIна жув чIагурун, дамахрун.

разрядка, -и, р. мн. -док-гьарфар чеб-чпивай тIимил къакъудна ара гваз кIватIун

разубедить, -ежу, -едит масакIа алакьрун, фикирдидай алудун, масакIа къандирмишун.

разубедиться, -ежусь, -едится вичин фикир дегишрун, масакIа алакьун, фикирдилай элячIун; инанмиш яз тамукьун.

разузнать, -аю, -ает разг. чирун, ахтармишна чирун.

разукрасить, -ашу, -асит разг. безетмишун, чIагурун, гуьрчегдиз расун.

разукраситься, -ашусь, -асится разг. безетмишун, чIагурун, гуьрчегдиз расун.

разум, -а акьул; къанажагь.акьул; къанажагь.

разумение, -я мн. нет акьул; фикир; кьатIун; по моему разумению зи фикирдалди (зи акьулдалди, за кьатIузвайвал).

разуметь, -ею, -еет несов. кьатIун.

разуметься, -еется кьатIун кваз хьун.

разумныйкр. ф. -мен, -мна 1. акьуллу; къанажагълу (мес. инсан). 2. акьуллу, акьулдив кьур, хъсан (кар).

разуть, -ую, -ует кIвачелай (кIвачел алайбур) хтIунун (масадан).

разуться, -уюсь, -уется жуван кIвачел алайбур хтIунун.

разъединить, -ню, -нит ччара авун, сад-садавай къакъудун.

разъединиться, -нюсь, -нится ччара хьун, сад-садавай къакъатун.

разъезд, -а 1. чкIана хъфин; гьарнихъ фин (са ккуьна акьахна). 2. къекъуьн; рехъ; быть в разъездах гьамиша рекье хьун, ина-ана къекъвез хьун. 3. воен. разъезд, балкIанраллай аскеррин гъвечIи десте (разведка авун ва я са рехъ, чка хуьн патал). 4. ж -д. разъезд, зур станция (сад- садан къаншардиз къвезвай машинар элячIдай чка, гьахьтин гъвечIи станция).

разъём, -а

разъярённыйкр. ф. -ён, -ена и (выражающий ярость) -ён, -ённа (лицоего разъярённо) хъел квай, ажугълу; хъел атай, хъел акатай, пехъи хьайи; хъел кутур, хъел гъайи.

разыграть, -аю, -ает 1. къугъун (мес. пьеса, роль, ва я са затI акъатдай, пул акъатдай къугъун, латара). 2. ягъун (мес. музыкадин алатар). 3. зарафатдиз вигьин, (садакай) зарафатар авун. 4. пер. къалурун; хьиз къалурун, тир макьамар авун; разыграть дурака сефигьвал (сефигь макьамар) авун, сефигь хьиз къалурун.

разыграться, -аюсь, -ается 1. къугъунин гьевесда гьатун, къугъунин ашкъида гьатун; ягъунин (музыкадин алат) ашкъида гьатун. 2. пер. къати хьун, кIеви хьун, къизмиш хьун (мес. чайгъун, гар).

разыскать, -ыщу, -ыщет ахтармишна жугъурун, къекъвена жугъурун.

разыскаться, -ыщусь, -ыщется жугъун (къекъвена, ахтармишна); суракь акъатун, суракь хьун.

район, -а район (1. областдик, республикадик ва я крайдик квай паярикай сад, мес. Кьасумхуьруьн район. 2. шегьердин гьахьтин паярикай сад.. З. са кардалди, са затIуналди вич амай чкайрилай тафаватлу тир са чка, мес. дяведин гьерекатрин район).

районный районрин, райондин.

рак, -а (животное; болезнь) и Рак, -а (созвездие изнак зодиака; о том, кто родился под этим знаком) зоол. пахлахан (цинцихдиз, къирхаягъдиз ухшар авай, це яшамиш жедай, бязибру недай са гьайван).

ракета, -ы ракета (къене цIай кьадай затI авай ва гьада ишигъ чукIуриз-чукIуриз цавуз акъатдай гуьлле; дяведа сигнал, лишан гун патал ва суварриз тамаш патал цавуз яда).

ракетный— ракетадин

раковина, -ы 1. гъетре яб (ибрегъетер, хъипрепI, шуькьуьнт ва гьахьтин юкьван ттар авачир маса бязи гьайванрин винел жедай кIеви кIарабдин къабух). 2. 6ицIи хъалхъам, куркур акъатна хьайи буш чка (маталлдивай расай са затIуна; расай металлда). 3. раковина (яд къведай крандин кIаник, ччин-гъил чуьхуьдай умывальникдик квай лиген).

ракурс, -а-ракурс

ракушка, -и, р. мн. -шек гъетре яб (ибрегъед, хъипрепI).

рама, -ы 1. рамка (мес. пенжердин ва я суьрет твадай). 2. рама (1. ракIарин, пенжердин сад- садахъ галкIурна рамка хьиз раснавай кьуд гуьрцел. 2. гьадаз ухшар, жуьреба-жуьре метлебар патал раснавай затIар, мес. автомобилдин кIан тир, сад-садахъ галкIурнавай тарчар, ракьар; тахтаяр чIугвадай чкада мишердиз раснавай дезге).

рана, -ы хер.  сердечная рана рикIин хер, дерт, тIал.

ранг, -а ранг (дережа; категория); капитан второго ранга кьвед лагьай рангдин капитан; крейсер первого ранга сад лагьай рангдин крейсер (дяведин гими).

ранеесравн. ст. 1. вилик, адалай вилик. 2. звел, сифте. 3. эвел заманда, виликди.

ранение, -я хер

раненыйприл. хер хьайи; хер авур; солдат, раненный осколком снаряда тупунин гуьлледин кIусуни хер авур солдат; он ранен адал хер авунва, адал хер хьанва.

ранимый-зайиф, фад рикIик кьадай кас

ранить, -ню, -нит —  хер авун

ранний 1. фад алукьай, фад атай, вахтунилай фад хьайи; в этом году весна ранняя цIи гатфар фад атайди я (фад алукьна). 2. фад; сифте кьилерай; ранним утром экуьнахъ фад; ранней весной гатфарин сифте кьилерай. 3. жегьил вахтунин; сифте башламишай вахтарин (мес. са шаирдин сифте яратмишиз башламишай жегьил вахтарин шиирар).

рано-фад амаз.

раньшесравн. ст. 1. вилик, адалай вилик. 2. звел, сифте. 3. эвел заманда, виликди.

раса, -ы раса (инсанар хамунин рангуниз, чIарариз, кьилин кIалубдиз ва ихьтин маса лишанриз килигна, шартIлу яз, пайнавай группайрикай сад).

расизм, -а -инсанрин расаяр сад хьтинбур туш лугьудай, вич илимдиз акси тир, реакционный фашистрин чIуру теория, рехъ.

расист, -а-инсанрин расаяр сад хьтинбур туш лугьудай, вич илимдиз акси тир, реакционный фашистрин чIуру теория, рехъ

раскалить, -лю, -лит- гзаф ифирун.

раскалиться, -люсь, -лится — гзаф ифин.

раскат, -а — къукъурум, гугрум; раскаты грома цавун къукърумар, цав рахадай ванер.

раскачать, -аю, -ает — 1. юзурун; галтадун; рум кутун. 2. юзурун, юзуриз-юзуриз гъуьргъуь авун (мес: хак). 3. пер. юзурун (яни са юзан тийир, къайгъусуз, суст инсан са кIус кIубанрун).

раскачаться, -аюсь, -ается 1. юзун; галтад хьун. 2. юзаз-юзаз гъуьргъуь хьун. 3. пер. эхир юзун, эхир кардив эгечIун (къайгъусузвал, суствал ийизвай кас).

раскачка, -и, р. мн. -чек-1. юзун; галтад хьун. 2. юзаз-юзаз гъуьргъуь хьун. 3. пер. эхир юзун, эхир кардив эгечIун (къайгъусузвал, суствал ийизвай кас).

раскаяние, -я пашманвал;

раскаяться, -аюсь, -ается-пашманвал авун (авур крарал)

раскидать, -аю, -ает чукIурун; (гьарнихъ) гадрун.

раскидаться, -аюсь, -ается разг. 1. ашкъида гьатна гадрун, ашкъидалди чукIурун, чукIуриз ашкъида гьатун. 2. элкъвена вичин къваларихъ гадрун, вигьин (вичин затIар).

раскисать, -аю, -ает 1. цуру хьун (мес. тини). 2. пер. гьалдай фин; элецIун; кефи чIур хьун.

расклад, -а-1. паюн, пайна эцигун. 2. эцигун (гьарнал).

раскладушка, -и, р. мн. -шек-краватдин са жуьре (пай жезвай)

раскладывать, -аю, -ает — чкайрал эцигун.

раскладываться, -аюсь, -ается-чкайрал эцигун

расклеить, -ею, -еит 1. алудун; къакъудун (алкIай, алкIурай затI); ахъаюн (мес. алкIурна кIевнавай конверт). 2. гьарнал алкIурун (мес. чарар).

расклеиться, -еюсь, -еится 1. къакъатун; алатун (алкIурнавай затI). 2. пер. туькIуьн тавун, дуьз тахьун, кьилиз тефин, чIур хьун (кар). 3. пер. кефи чIур хьун, михьиз жендек буш хьун, зайиф хьун.

раскованныйкр. ф. прич. -ан, -ана; кр. ф. прил. (непринужденный) -ан, -анна-леэнар алачир

расковать, -кую, -куёт 1. леэн (леэнар) хкудун. 2. ракьар (бухавар, къандалар) алудун. 3. гатана кьелечIрун (мес. ракь).

расковаться, -куюсь, -куётся-леэн (леэнар) хкатун (балкIандикай).

расковыривать, -аю, -ает-экъуьрун

расковырять, -яю, -яет-1. экъуьрна фирягьун, чIехи авун; экъуьриз-экъуьриз (экъуьрна, къечIяна) тIеквен авун. 2. къадгъунун; хкуьрун, кикелай авун (мес. хер, ккар).

раскол, -а-1. кьве патахъ ччара хьун, къакъатун; кьве патахъ ччара авун. 2. раскол (11-виш йиса Россияда христиан диндин гьерекат; идан нетижада са шумуд секта — мезгьеб арадал атанай).

расколдовать, -дую, -дует

расколоть, -олю, -олет-1. гудун, кьве пад авун; пад-пад авун. 2. хун, кукIварун. 3. пер. сад-садавай къакъудун, арада чуьруьк ттуна ччара авун, кьве тереф авун.

расколоться, -олюсь, -олется-1. гватун, кьве пад хьун (мес. кIарас). 2. хун (мес. шекер). 3. пер. кьве пад хьун, кьве тереф хьун, арада чуьруьк гьатна ччара хьун.

раскомандоваться, -дуюсь, -дуется- 1.буйругъар гун, буюрмишун. 2. вине аваз хьун, хкаж хъанвай чка яз хьун.

раскопать, -аю, -ает-1. эгъуьнун; ппер ягъун; эгъуьнна жугъурун; эгъуьнна хкудун. 2. пер. майдандиз акъудун; къекъвена жугъурун.

раскопки, -пок- 1. затIар хкудиз ийидай эгъуьнар (мес. куьгьне замандин кIвалер, сурар, кIвалин шейэр ва мсб хкудун, чирун патал). 2. затIар хкудиз эгъуьнай (эгъуьнзавай) чка.

раскочегариться, -рюсь, -рится-1. чими хьун. 2. ифин тун

раскошелиться, -люсь, -лится- кIевивал тавуна харж авун, пул авай кисе арадал акъудун

раскрасавец, -вца,тв. -вцем, р. мн. -вцев

раскрасить, -ашу, -асит-рангаралди нехишар авун, жуьреба-жуьре рангар ягъун, рангар яна расун.

раскраситься, -ашусь, -асится

раскраска, -и, р. мн. -сок- рангарин нехиш, рангарин цуьк (мес. парчадал алай).

раскраснеться, -еюсь,-еется-гзаф яру хьун, яру цIай хьиз хьун; къекъифун (мес. инсандин чин).

раскрепостить, -ощу, -остит- азад авун, хкудун (зулумдикай, эксплоатациядикай), лукIвиликай азад авун.

раскрепоститься, -ощу сь, -остится-лукIвиликай хкатун, лукIвиликай азад хьун, жув лукIвиликай азад авун; азад хьун, хкатун (зулумдикай ва мсб).

раскрепощённыйкр. ф. -ён, -ена

раскритиковать, -кую, -кует-бегьем кIевиз критики авун, критика авуна кукIварун (виже текъверди, чIуру тирди къалурун).

раскричаться, -чусь, -чится-1. гьараюн, гьарай-вургьай ттун. 2. гьараяр гун, къивер гун, тепилмиш хьун, элкъуьн (садал гьараяр гуз, деве ийиз).

раскромсать, -аю, -ает-атIун.

раскрыть, -рою, -роет-1. ахъаюн, ачухун. 2. пер. ачухун; дуьздал акъудун.

раскрыться, -роюсь, -роется-1. ахъа хьун, ачух хьун. 2. пер. малум хьун, дуьздал акъатун, ашкара хьун, ачух хьун.

раскупить, -уплю, -упит-вири маса къачуна куьтягьун, вири маса къачун (са гзаф ксари са гзаф сеферра).

раскурить, -урю, -урит-1. цIай кутун, цIай кьаз тун, цIай кягъун (пIапIрусдик, къалияндик). 2. чIугун.

раскуриться, -урится-1. кун, цIай кьун (пIапIрусди, къалиянди). 2. чIугунал машгъул хьун, са къатда чIугун.

раскусить, -ушу, -усит-1. сараралди хун; сараралди атIун; сараралди кукIварун. 2. пер. кьил акъудун, рикIе авайди (къаст, сир) чирун, рикIе авайди чир хьун.

распад, -а-1. чукIун; куьлуь хьун; кIус-кIус хьун. 2. чара хьун (паяриз), пай хьун. 3. пер. чIур хьун; пайи-паяр хьун; чукIун.

распадаться, -ается-1. чукIун; куьлуь хьун; кIус-кIус хьун. 2. чара хьун (паяриз), пай хьун. 3. пер. чIур хьун; пайи-паяр хьун; чукIун.

распарить, -рю, -рит-1. хъуьтуьлрун (бугъадик ва я кудай цик). 2. гьекьни-каф авун, гьекь акъудун; гьекь хьун; гьекь акъатун.

распариться, -рюсь, -рится-1. хъуьтуьл хьун (бугъадик ва я кудай цик, мес. ли). 2. гьекьни-каф хьун, гьекь акъатун.

распахнуть, -ну, -нёт-ахъаюн, михьиз ахъаюн, кьве падни ахъаюн (мес. рак; пальтодин, кIуртунин хуру).

распахнуться, -нусь, -нётся-1. михьиз ахъа хьун (мес. рак); ахъа хьун (хуру, ценер). 2. жуван хуру ахъаюн, хуру ахъаз тун.

распечатать, -аю, -ает-1. ахъаюн (печать яна ва я гьакI кIевнавай затI, мес. конверт). 2. печать алудун, печать хун, печать хана (алудна) ахъаюн (мес. печать янавай кIвал).

распечататься, -ается-ахъа хьун

распечатка, -и, р. мн. -ток

распилить, -илю, -илит-мишердалди атIун; мишердалди кьатI-кьатIун.

распинаться, -аюсь, -ается- нагьакь жуван сив тIарун, гзаф рахунар авун, гзаф алахъун (са кардин, са касдин патахъай).

расписание, -я-са кIвалах, са кар жедай-жедай вахтар, чка ва галай-галайвал тартиб къалурдай сиягь.

расписать, -ишу, -ишет-1. кхьин, ягъун (мес. дафтарда. герек тир-чкайра). 2. паюн, пайна кхьин (мес. жуван кIвалахдай йкъар). 3. рангаралди нехишар авун, суьретар чIугун, чIагурун; безетмишун

расписаться, -ишусь, -ишется-1. къул чIугун. 2. разг. гзаф кхьин, кхьинар ийиз ашкъида гьатун.

расписка, -и, р. мн. -сок-са затI агакьна лагьана тестикьзавайди, къебз

расплавить, -влю, -вит-цIурурун.

расплавиться, -вится-цIурун (мес кьуркьушум).

расплакаться, -ачусь, -ачется-кIевиз шез башламишун; кIевиз шехьун.

расплата, -ы- жаза.

расплатиться, -ачусь, -атится-1. гьахъ-гьисаб авун, гьакъи агакьрун; бурж вахкун. 2. пер. кьисас къахчун; жаза агакьрун. 3. пер. жаза чIугун, жаза агакьун.

расплескаться, -ещусь, -ещется и -аюсь, -ается-галтад хьана чукIун, галтад хьана экъичун; галтад хьана къерехрилай алахьун.

расплывчатый -1. акахьай, бегьем кьатIуз тежер, ачух тушир. 2. тайин тушир, чкIай, дуьм-дуьз тайинвал авачир (мес. рахун, теклиф).

распознать, -аю, -ает-чирун; чириз хьун, чир хьун.

располагать, -аю, -ает- 1.аваз хьун; я не располагаю временем заз вахт авач. 2. ихтиярда хьун; серенжемда хьун; серенжем ийиз хьун. 3. фикир авун, къаст авун.

располагаться, -аюсь, -ается-1. эцигун (гьарнал, чкайрал); дуьзмишун; туькIуьрна эцигун. 2. ацукьрун, секинрун, акъвазрун (мес. кьушундин десте сана). 3. жуван (вичин) патаз гъун, жуваз майил ийиз тун, жув хуш авун, кIанрун.

располнеть, -ею, -еет -яцIу хьун.

расположение, -я-1.расположить. 2. алай чка, акъвазнавай чка (мес. кьушунар акъвазнавай чка). 3. эцигнавай къайда, авай къайда (мес. са дараматдин къене кIвалер гьим гьинал, гьидан къвалав гватIа, гьа къайда). 4. хушвал, гуьгьуьл, кIанивал, майилвал.

расположенныйкр. ф. -ен, -ена-1. эцигнавай; алай. 2. хъсан майил ийизвай, майил авай, майилвал ийизвай.

распорядиться, -яжусь, -ядится-серенжем гун, серенжем авун; буйругъ авун; буюрмишун.

распорядок, -дка-къайда, низам; правила внутреннего распорядка къенепатан низамдин къайдаяр.

распоясаться, -яшусь, -яшется-1. жуван (вичин) юкьвай чIул ахъаюн. 2. пер. хак акъатун (хак акъатай лам хьиз хьун), къудур хьун, къудурвал авун.

расправа, -ы-кIеви жаза; гуж.

расправить, -влю, -вит-1. дуьзрун (мес. акIаж хьайи сим, юкь, шуьткъверар). 2. ахъаюн, агалдрун (мес. лувар).

расправиться, -влюсь, -вится-1. дуьз хьун; ахъа хьун. 2. жаза гун; кьисасар къахчун, ажугъар къахчун; гуж авун.

распределить, -лю, -лит-паюн

распределиться, -люсь, -лится-пай хьун (мес. дестейриз).

распродажа, -и, тв. -ей-маса гун; маса гана куьтягьун.

распространение, -я-гегьенш.

распространить,-ню, -нит-1. гегьеншрун, чIехи авун (мес. са пачагьлугъди вичин мулк). 2. чукIурун, ттун (мес. хабарар, са эсер). 3. талукь авун ( мес. закон са кардиз), кутун (мес. закондин къуватдик са кар).

распространиться,-нюсь, -нится-1. гегьенш хьун. 2. чукIун, гьатун (мес. хабар, эсер). 3. яргъи авуна, яргъиз, куьлуь-шуьлуьярни кваз лугьун (эхтилатун, рахун).

распугать, -аю, -ает-кичIерар гун

распустить, -ущу, -устит-1. ахъаюн (мес. аялар гатун рухсатриз; ттара цуьквер). 2. чукIурун (мес. са комиссия, са тешкилат). 3. чукIурун, акъудун (хабарар, ванер). 4. пер. вич-вичин ихтиярда ттуна чIурун, кьил ахъаз вердишрун, чIалаз килиг тийиз вердишрун; рекьяй акъудун. 5. бушрун( гъуьргъуь авун, агалдрун (мес. жилавар, кьенерар, чIул). 6. ахъайна азадрун (мес. кьилин чIарар, кифер). 7. цIурурун (мес. це дарман).

распуститься, -ущусь, -устится-1. ахъа хьун (мес. цуьк, тIур). 2. буш хьун, гъуьргъуь хьун (мес. юкьва авай чIул); гъуьргъуь хьана аватун, авахьун. 3. пер. рекьяй акъатун; чIур хьун; низамсуз хьун. 4. цIурун, акахьун (мес. цик шекер).

распутать, -аю, -ает-1. ахъаюн (епинин тIвал, акахьай чка). 2. галтIам алудун (балкIандин). 3. пер. ачухун, кьил акъудун (акахьай, кьил акъат тийир са кар).

распутаться, -аюсь, -ается-1. ахъа хьун (епинин акахьай чка, тIвал). 2. галтIам ахъа хьун, галтIам алатун (балкIандин). 3. пер. ачух хьун, дуьздал акъатун, кьил акъатдайвал хьун (са акахьай кар). 4. пер. азад хьун, хкатун, хилас хьун; жув хилас авун, хкудун (са нагьакьан кардикай, буржарикай).

распутник, -а-чIур хьанвай кас, ява, гьамиша явавилин (дишегьлидинни эркекдан арада чIуру кардин) гуьгъуьна авай кас.

распутныйкр. ф. -тен, -тна-ява, явавал квай (дишегьлидинни эркекдан арада).

распутье, -я, р. мн. -тий-рекьер ччара жезвай кьве рекьин хев

распущенность, -и-1. низамсузвал, кьил-алачирвал; къайдасузвал. 2. чIур хьанвайвал, явавал.

распущенныйкр. ф. прич. -ен, -ена; кр. ф. прил. (недисциплинированный; безнравственный) -ен, -енна-1. ахъайнавай. 2. низамсуз; къайдасуз; рекьяй акъатнавай. 3. ява, явавилин рекье авай.

распылитель, -я-дарман ядайди (руг хьтин куьлуь ва я яд хьтин жими затI, дарман чиг хьиз чукIуриз ядай алат).

распылить, -лю, -лит-1. чиг хьиз (ва я руг хьиз) чукIуриз ягъун, хъчин (мес. руг хьтин ва я яд хьтин дарман ттарариз). 2. пер. пайи-паяр авуна куьлуь авун, куьлуь авуна зайифрун, гьарниз тIимил-тIимил ахъайна зайифрун (мес. такьатар, кьушунар).

распылиться, -лится-1. куьлуь хьун, руг хьиз хьун. 2. пер. пайи-паяр хьана чукIун, гьарнихъ пай хьана куьлуь хьун; зайиф хьун (мес. къуватар, кьушунар).

рассада, -ы-штилар (санай акъудна масана акIурдай набататар).

рассадить, -ажу, -адит-1. ацукьрун, чкайрал ацукьрун. 2. ччараз (ччара-ччараз) ацукьрун; сад-садавай къакъудна ацукьрун. 3. акIурун, гьарна акIурун (санай акъудна масана, мес. штилар).

рассвет, -а-1. экв (югъ) малум хьайи вахт; пакама, пакаман лап фад вахт; на рассвете экв (югъ) малум хьайила, пакамахъ (экуьнахъ) лап фад. 2. пер. лап сифте кьилер (са кардин).

рассветать, -ает- экв ахъа хьун, экв хьун, экв малум хьун, экуьни хьун, югъ малум хьун, югъ хьун.

рассердить, -ержу, -ердит-хъел гъун, хъел кутун.

рассердиться, -ержусь, -ердится-хъел атун, хъел куткун (акатун).

рассерженнонареч.-хъел аваз

рассерженныйкр. ф. -ен, -ена и (выражающий раздражение, гнев) -ен, -енна (лица рассерженны)-хъел авай

рассеяннонареч.-чукIурна, чкIана

рассеянныйкр. ф. прич. -ян, -яна; кр. ф. прил. (невнима-тельный) -ян, -янна-1. чукIурай, чукIурнавай. 2. чкIай; кьери (мес. ишигъ). 3. гьарнал чкIай, гьарна авай, гьарнал алай (мес. инсанар). 4. пер. фикир чкIай, фикир кIватIиз тежер, дикъетсуз, дикъет гун тийир.

рассеять, -ею, -еет-1. цун, кIвахун, вигьин (мес. тум). 2. чукIурун. 3. пер. фикир (дерт, гъам) чукIурун; алудун, акъудун (шак).

рассеяться, -еюсь, -еется-1. чукIун, гьарна хьун, чкIана гьарна аваз хьун. 2. чукIун, гьарнихъ катун. 3. чукIун, чкIана кьери хьун, зайиф хьун (мес. ишигъ). 4. пер. алатун (гъам, хажалат); акъатун; терг хьун (шак). 5. пер. рикI алахьун, машгъул хьун.

рассказ, -а-1. лит. гьикая, рассказ. 2. кьиса; эхтилат.

рассказать, -кажу, -кажет-1. гьикая авун. 2. ахъаюн (эхтилат, гьикая, мах, агьвалат), эхтилатун.

рассказчик, -а-эхтилат (гьикая; кьиса, мах, агьвалат) ахъайзавайди; эхтилатчи.

расслабить, -блю, -бит-бушрун, къуватдай вигьин, зайифрун, такьатсуз авун.

расслабиться, -блюсь, -бится-бушрун, къуватдай вигьин, зайифрун, такьатсуз авун.

расслабленныйкр. ф. -ен, -ена-къуватдай аватнавай (аватай), такьатсуз хьайи, такьатдай аватай, зайиф хьайи.

рассмешить, -шу, -шит-хъуьруьрун, хъуьруьн (хъвер) гъун, хъуьруьн кутун.

рассмеяться, -еюсь, -еётся-хъуьруьн, хъуьрез башламишун.

рассмотрение, -я- килигун, ахтармишун

рассмотреть, -отрю, -отрит-1. килигна чириз хьун, акун, кьатIуз хьун (мес. мичIи чкада са касдин ччин). 2. килигун, тамашун. 3. килигун (кардиз, месэладиз); ахтармишун.

рассориться, -орюсь, -орится (к ссора)-ккIана (къал-макъал хьана) хъел хьун, араяр чIур хьун, араяр къун.

рассортировать, -рую, -рует-сортариз паюн, сортариз ччара авун.

рассортироваться, -рую, -руется

расспросить, -ошу, -осит-хабар (хабарар) кьун, жузун, хабар кьуна чирун.

расспросы, -ов-хабар (хабарар) кьун; суалар

рассрочить, -чу, -чит-са шумуд вахтуниз паюн, пайна са шумуд вахт эцигун (са кар бегьемруниз, бурж вахкуниз).

рассрочка, -и, р. мн. -чек-муьгьлет (са шумуд вахт эцигна, са шумуд вахтуниз пайна гудай муьгьлет); купить в рассрочку са шумуд сеферда муьгьлетдалди къимет вахкуз маса къачун.

расставание, -я-къакъатун, ччара хьун.

расставаться, -таюсь,-таётся-къакъатун, ччара хьун.

расставлять, -яю, -яет-эцигун, гьарнал эцигун, чкайрал эцигун

расстановка, -и, р. мн. -вок-1. эцигун, чкайрал эцигун. 2. эцигна туькIуьрун, гьарма вичин чкадал эцигун (мес. кIвале стулар ва мсб)

расстаться, -анусь, -анется-къакъатун, чара хьун.

расстегнуть, -ну, -нёт-дуьгме (дуьгмеяр, кIир, кIирер) акъудун, дуьгмеяр акъудна ахъаюн (хуру).

расстегнуться, -нусь, -нётся-1. дуьгмеяр (кIирер) ахъа хьун, хуру ахъа хьун. 2. жуван парталдин дуьгмеяр ахъаюн, жуван хуру ахъаюн.

расстилать, -аю, -ает-экIя авун

расстилаться, -аюсь, -ается- экIя хьун (мес. гьуьл, никIер, ччиле циф); экIя хьайиди хьиз чкIун (мес. ччиле циф).

расстояние, -я-ара; мензил; арада авай яргъалвилин кьадар; яргъалвал.

расстрел, -а-гуьллеламишун, гуьллейриз акъудун, яна кьин (гуьллейрив яна: кьиникьалди жаза гун).

расстрелять, -яю, -яет-гуьллеламишун, гуьллейриз акъудун, яна кьин (гуьллейрив яна: кьиникьалди жаза гун).

расстроить, -ою, -оит-1. чIурун. 2. чIурун, къайдасуз авун, къайдадикай хкудун (мес. жерге, кар, майишат). 3. куькдай акъудун, куькдикай хкудун (мес. чуьнгуьр). 4. пер. кефи чIурун.

расстроиться, -оюсь, -оится-1. чIур хьун. 2. чIур хьун, къайдасуз хьун, къайдадикай хкатун. 3. чIур хьун (руфун, къен фин). 4. куьпдикай хкатун (мес. чуьнгуьр). 5. пер. кефи чIур хьун, рикIиз такIанвал хьун.

расстройство, -а-1. чIур хьун; расстройство желудка руфун чIур хьун (къен фин). 2. чIур хьун, низамдикай, къайдадикай хкатун; внести расстройство в ряды жергеяр чIурун, жергейра низамсузвал ттун; прийти в расстройство чIур хьун, къайдадикай хкатун, къайдасуз хьун. 3. пер. кефи чIур хьун.

расступиться, -упится-кьве патахъди къекъечIун, кьве патахъ къекъечIна ара авун; кьве патахъ хьана рехъ гун.

рассудительныйкр. ф. -лен, -льна-акьуллу, къанажагълу, фагьумлу; фагьумдалди кар ийидай, акьуллувилелди кар ийидай.

рассудить, -ужу, -удит-1. фагьумна къарар акъудун, къетIъ авун. 2. фикир авун.

рассудок, -дка-акьул; фикир; къанажагъ

рассуждение, -я-1. фикир авун; фикир. 2. рахун, фикирар лугьун.

рассчитать, -аю, -ает-1. гьисабун; гьисабар авун. 2. гьахъ-гьисаб авун, гьахъ-гьисаб авуна кIвалахдилай алудун. 3. гьисабдиз къачун, фикирдиз къачун (са кар ийидайла, мес. жуван къуватар).

рассчитаться, -аюсь, -ается-1. гьахъ-гьисаб авун; гьахъ-гьисаб куьтягьун (квай бурж, счётрай къвезвай пулар вахкана, гана). 2. пер. гьахъ-гьисаб авун, жаза агакьрун, эвез хъувун, кьисас хъувун.

рассылать, -аю, -ает-ракъурун

рассылаться, -ается-

рассылка, -и, р. мн. -лок- ракъурун, дугурун (гьарниз, гьардаз)

рассыльный-идарадай иниз -аниз чарар тухудай къуллугъчи

рассыпать, -плю, -плет, -плют и -пет, -пят, сов.-1. чукIурун, авадрун (мес. гъуьр, кьел). 2. ичIирун, ттун (мес. гъуьр шешелра). 3. воен. (жергеда сад-садавай къакъудна) араяр аваз акъвазрун; гьарнихъ чукIурун.

рассыпаться, -плюсь, -плется, -плются и -пется, -пятся, сов.-чIукурун

растаскать, -аю, -ает-1. са-сад тухун, яваш-явашди тухун (чIугун). 2. чуьнуьхун, чуьнуьхна тухун, чинеба тухун, чуьнуьхна куьтягьун.

раствор, -а-цIрайди, цIурурна расайди (мес. кьелен, цементдин ва мсб лемкье)

растворитель, -я-цIурурдайди (вичи маса затI цIурурдай затI)

растворить, -орю, -орит (распустить в жидкости; хим.; исчезнуть)

раствориться, -орюсь, -орится) (распуститься) в жидкости; хим.; исчезнуть)

растение, -я- абатат (ччиляй экъечIдай затI, мес. ттар, хъач, кьал)

растерзание, -я-1. кукIварун, кIус-кIус авун (мес. жанавурди лапаг).

растерзать, -аю, -ает-1. кукIварун, кIус-кIус авун (мес. жанавурди лапаг). 2. пер. азабар гун, азият гун (рикIиз).

растеряннонареч.- жувавай-жув квахьайвал

растерянныйкр. ф. прич. -ян, -яна; кр. ф. прил. -ян, -яна (утративший способность соображать, растерявшийся) и -ян, -янна (выражающий растерянность: их лица растерянны) — 1. квадрай; квахьай. 2. вичивай-вич квахьай, вичи-вич квадрай, вуч ийидатIа тийижиз амукьай

растерять, -яю, -яет- 1. квадрун. 2. къакъатун, гъиляй акъатун

растеряша, -и, тв. -ей,м. и ж.-гьамиша затIар квадардай кас

расти, -ту, -тёт; прош. рос, росла- 1. экъечIун, акьалтун (мес. векь). 2. чIехи хьун; винелди атун, акьалтун, кьакьан хьун (мес. аял, ттар). 3. гзаф хьун, артух хьун; аршмиш хьун; хкаж хьун. 4. хьун, битмиш хьун (набататар)

растирать, -аю, -ает

растираться, -аюсь, -ается

растирка, -и

растительность, -и- 1. набатат (ччиляй экъечIдай затIар -ттарар, векьер), кьалар). 2. чIар, чIарар

растительный — 1. набататрин, ччиляй акъечIдай затIарин, набататрикай ибарат тир. 2. набататрикай (ччиляй экъечIдай затIарикай) авур. 3. экъечIунин;: растительный процесс набатат экъечIунин процесс

растить, ращу, растит- 1. хвена чIехи авун, хвена битмишрун. 2. цана битмишрун (мес. цуьквер цана арадал гъун)

растлевать, -аю, -ает- 1. гужалди писвал авун, рушвал чIурун (гъвечIи яшда авай рушан). 2. чIурун, акьалтIай явавилиз вигьин, ява авун

растолкать, -аю, -ает- 1. эцяна инихъ анихъ къакъудун, эцяна гьарнихъ къакъудна чка (рехъ) авун. 2. гъил эцягъун, гъил эцяна ахварай авудун

растолковать, -кую, -кует- гъавурда тун, кьиле ттун

растопить, -оплю, -опит- 1. цIай авун (мес. пичина). 2. цIурурун; растопить масло гъери цIурурун

растоптать, -опчу, -опчет- 1. кIур гун; кIвачерик кутун; кIвачерик кутуна (тIуш гана) кукIварун. 2. разг. алукIна кукIварун (кIвачел алайбур)

расторгнуть, -ну, -нет; прош. -орг и -оргнул, -оргла- гьич авун, пуч авун, пуч яз гьисабун (договор, икьрар)

расторжение, -я- икьрар

растормошить, -шу, -шит- 1. хкуьрна чукIурун, гьарнихъ чукIурна къариш-къуруш авун. 2. юзурна ахварай авудун

расторопныйкр. ф. -пен, -пна-зирек, зиринг, цIайлапан хьтин

расточать, -аю, -ает (растрачивать)- 1. гзаф харж ийиз вара-зара авун; пуч авун; гзаф серф авун. 2. гзаф жумартлуз гун, кьадардилай артух авун (хушвилер, тарифар); расточать похвалы гзаф жумартлуз (кьадардилай артух) тарифар авун

расточаться, -ается (растрачиваться)

расточитель, -я- гзаф харж ийиз пучдай кас; вара-зара ийидай кас; гзаф серф ийидай кас

расточительныйкр. ф. -лен, -льна- нубатсуз харж ийиз пучдай; вара-зара ийидай; гзаф серф ийидай

растрепать, -еплю, -еплет, -еплют и -епет, -епят- 1. шуьткьуьрун, чIурун (партал, ктаб). 2. акадрун, бачIах авун (чIарар)

растрепаться, -еплюсь, -еплется, -еплются и -епется, -епятся- 1. шуьткьуьн, чIур хьун (мес. партал, тетрадь). 2. чукIун, акахьун, бачIах хьун (чIарар)

растроганнонареч.

растроганныйкр. ф. -ан, -ана и (выражающий растроганность) -ан, -анна (её глаза растроганны)

растрогать, -аю, -ает- рикIиз эсер авун; кьагьар (кьагьур) гъун

растрогаться, -аюсь, -ается- рикIиз эсер хьун; рикIиз хуш хьуникди кьагьар (кьагьур) атун

растяжение, -я- акъаж хьана яргъи хьун (мес. кьуру дамар)

растяжка, -и, р. мн. -жек

растянуть, -яну, -янет- 1. акъажун; акъажна чIехи авун; акъажна яргъи авун; чIугун. 2. экIягъун. 3. акъажна, ялна тIарвал гун (мес. дамардиз). 4. яргъи авун (мес. доклад); яргъал чIугун

растянуться, -янусь, -янется- 1. акъаж хьун; акъаж хьана яргъи хьун. 2. яргъи хьун. 3. разг. яргъи хьана къаткун. 4. разг. экIя хьун, ярх хьун

растяпа, -ы, м. и ж.- кар алакь тийир, ментеш, гьакIан чкIай инсан

расфасовать, -сую, -сует-(кутуна) ттуна кIевун; ттуна (кутуна); таюна ттун.

расфасоваться, -суется-кутIунун (затIар са затIуник кутуна ва я са затIуна ттуна, кутIунна кIевун)

расфасовка, -и, р. мн. -вок-туна (кутуна)

расфуфыриться, -рюсь, -рится

расхаживать, -аю, -ает- къекъуьн, и кьиляй а кьилиз, а кьиляй и кьилиз къекъуьн

расхаживаться, -аюсь, -ается-къекъуьн, и кьиляй а кьилиз, а кьиляй и кьилиз къекъуьн

расхваливать, -аю, -ает- гзаф тариф (тарифар) авун

расхлёбывать, -аю, -ает-1. ахъаюн (епинин тIвал, акахьай чка). 2. галтIам алудун (балкIандин). 3. пер. ачухун, кьил акъудун (акахьай, кьил акъат тийир са кар).

расхныкаться, -ычусь, -ычется и -аюсь, -ается- шез башламишун;  шехьун.

расход, -а- 1. харжи, расход. 2. харж авун, серф авун

расходиться, -ожусь,-одится-харжи хьун, серф хьун

расходовать, -дую, -дует-харж авун, серф авун.

расходоваться, -дуюсь, -дуется- харж хьун, серф хьун, фин

расходы, -ов-1. харжи, расход.

расхотеть, -очу, -очешь, -очет, -отим, -отите, -отят- кIамукь тавун, кIанз амукь тавун, иштагь амукь тавун

расхотеться, -очется- кIамукь тавун, кIанз амукь тавун, иштагь амукь тавун

расцарапать, -аю, -ает- чухвана хер авун; цIарахар-цIарахар авун

расцарапаться, -аюсь, -ается-михьиз чухун

расцвести, -вету, -ветёт; прош. -вёл, -вела- 1. цуьк авун, цуьк ахъаюн. 2. лап абад хьун; лап хкаж хьун, лап вилик фин, цуьк ахъаюн

расцвет, -а- цуькведа авай вахт, лап абад вахт, лап хкаж хьанвай вахт; в расцвете сил къуватдин лап хкаж хьанвай (цуькведа авай) вахтунда

расцеловать, -лую, -лует-гзаф пIагьар гун, гзаф теменар гун.

расценивать, -аю, -ает-1. къимет (къиметар) авун, къимет (къиметар) эцигун. 2. пер. яз гьисабун, килигун, къимет эцигун; как расценить такой поступок ихьтин кар гьикI гьисабун лазим я, и кардиз гьикI килигна кIанда.

расчертить, -ерчу, -ертит-цIарар чIугун.

расчесать, -ешу, -ешет-1. эвягъун (кьил, сар). 2. чухвана ивидал авун.

расчесаться, -ешусь, -ешется-1. жуван кьил (чIарар) эвягъун. 2. са къатда чухун, акъваз тийиз чухун

расчёска, -и, р. мн. -сок-регъ (кьил звядай)

расчёт, -а-1. гьисаб, гьисабун; ошибка в расчёте гьисабдин къене гъалатI; из расчёта сто рублей на человека гьар са касдин кьилиз виш манат гьисабна. 2. гьисаб, гьахъ-гьисаб; мы с тобой в расчёте чи кьведан гьисабарни дуьз хьана (яни садавай муькуьдаз хкведай затI амач).

расчётливый-кьенят ийидай; кьенятлу.

расчётный-кьенят ийидай; кьенятлу.

расчленить, -ню, -нит-паяриз ччара авун, пайи-паяр паюн; ччара авун (паяриз, хилериз).

расчувствоваться, -твуюсь, -твуется-рикIиз эсер авун; кьагьур (кьагьар) къведай хьиз хьун

расшатать, -аю, -ает-1. юзурна (юзуриз-юзуриз, юзурдай кьван) гъуьргъуь авун, бушрун; къекъерай акъудун. 2. пер. зайифрун, бушрун, чIурун.

расшататься, -ается-1. гъуьргъуь хьун, буш хьун. 2. пер. буш хьун, чIур хьун.

расширение, -я-гьяркьуь авун

расширить, -рю, -рит-1. гьяркьуь авун, фирягь авун. 2. гегьеншрун (мес. алишвериш, тежриба).

расшириться, -рится-бахияр атIун, нехишар атIун, гъаларалди нехишар ягъун (авун).

расшить, разошью, разошьёт-1. атIана акъадрун (мес. цванвай ктаб); ахъаюн, акъадрун (мес. цванвай тай).

расшифровать, -рую, -рует-1. шифр ачухун, шифрдалди кхьенвай затI кIелун.

расшифровка, -и,р. мн. -вок-метлеб ачухун, мана ачухун; кьатIун

расшуметься, -млюсь,-мится- къал ттун; къал акъудун,

расщепление, -я-паюн

расщеплять, -яю, -яет- паюн

расщепляться, -яется-пагъ хьун

рахит, -а-аялрин азар

рахитик, -а-рахит азар квайди

рацион, -а-недай затIунин, емдин норм(а).

рационалист, -а-рационализмдин терефдар

рациональныйкр. ф. -лен, -льна-1. менфятлу; лап метлебдив кьур, акьуллу. 2. мат. рационал; рациональное число рационал число (вичин дувул жугъурдай лишан авачир число).

рачитель, -я- къайгъудар, къайгъу чIугвадай кас

рачительныйкр. ф. -лен, -льна-къайгъу чIугвадай, къайгъу ийидай, гьакъисагъвал ийидай, чалишмиш жедай.

рачок, рачка

рвануть, -ну, -нёт-садлагьана акъажун; хъуткьунрун, хъуткьунарна ялун; он рванул меня за рукав ада зи хел кьуна хъукьунарна.

рвануться, -нусь, -нётся-тепилмиш хьун; къудгъуна тепилмиш хьун; чкадилай къудгъунун.

рвение, -я-сяй, еке чалишмишвал

рвота, -ы-1. экъуьчун. 2. экъуьчайди (затI).

рвотный-1. экъуьчунин. 2. экъуьчардай.

реабилитация, -и-реабилитировать и реабилитироваться

реабилитировать, -рую, -рует-1. айиб алудун, туьгьмет алудун, михьи тирди субут авун. 2. (судди) туьгьметдикай хкудун, михьи яз гьисабун.

реабилитироваться, -руюсь, -руется-1. вичелай туьгьмет алудун, вичелай айиб алудун; михьи яз акъатун, туьгьмет алатун. 2. см. реабилитировать

реагировать, -рую, -рует-1. эсердиз (таъсирдиз) жаваб гун, эсердикай хабар кьун, хабар хьун; отмороженные пальцы не реагировали на холод и жар къаю тухвай тупIари мекьивиликай ва чимивиликай хабар кьазвачир. 2. пер. фикир гун, жув гьикI килигзаватIа къалурун, вичиз авур эсер, дуьздал акъудун. 3. хим. химиядин реакция арадал гъун, реакцияда хьун (см. реакция).

реакция, -и-1. революциядиз, прогрессдиз, вилик финиз аксивал. 2. къеце патай жедай эсердиз организмдин жаваб; эсердикай хабар кьун, гьадаз килигай са гьал дуьздал акъудун. 3. са затIуниз, са кардиз жуван патай жаваб, рафтарвал, адан эсердин къаншарда жува арадал гъанвай кар, гьал

реалист, -а-1. философияда реализмдин терефдар. 2. литературада ва искусствода реализмдин рехъ кьиле тухузвайди. 3. вичин кIвалахда, вичин крара гьакъикъада авай шартIар, гьалар фикирдиз къачудай, гьисаба кьадай кас. 4. революциядилай вилик Россияда юкьван школадин са жуьре тир реальный училищеда кIелзавайди

реалистичныйкр. ф. -чен, -чна

реальность, -и-1. дуьзвал, дуьзди, гьакъикъатда кьиле тухуз жедайди, гьакъикъивал. 2. гьакъикъат; гьакъикъатда авайди; гьакъикъатда авай факт (гьал).

реальныйкр. ф. -лен, -льна-1. дуьзвал, дуьзди, гьакъикъатда кьиле тухуз жедайди, гьакъикъивал. 2. гьакъикъат; гьакъикъатда авайди; гьакъикъатда авай факт (гьал).

реанимация, -и-реанимация

ребёнок, -нка, мн. ребята, -ят-аял

ребро, -а, мн. рёбра, рёбер, рёбрам-1. анат. пакун тIвал. 2. син; мурз

ребус, -а-1. шикилралди, лишанралди, гьарфаралди туькIуьрнавай мискIал, имуча-муча. 2. пер. четиндиз кьил акъудиз жедай, кьатIуз тежер са затI

ребята, -ят- аялар.

ребятня, -и-гадаяр; жегьилар

реванш, -а, тв. -ем-эвез, кьисас (дяведа, къугъунра кIаник акатайда вичин душман, мидя кIаник кухтаз кIанз хъийидай эвез); взять реванш вич кIаник акатунай эвез хъувун

реветь, реву, ревёт-1. гьараюн; гьараяр авун. 2. пер. ван авун; гу-у-в-в авун; чIу-у-в авун; (гару, вацIу). 3. кIевиз шехьун

ревизор, -а-ревизия ийидай къуллугъэгьли

ревнивец, -вца, тв. -вцем, р. мн. -вцев-вич тIимил кIанзавай хьиз ва масад гзаф кIанзавай хьиз жез ихтибар тийир кас

ревнивый-вич тIимил кIанзавай хьиз. масад кIанзавай хьиз жез ихтибар тийир.

ревновать, -ную, -нует-вич тIимил кIанзавай хьиз ва масад кIанзавай хьиз жез шак авун, ихтибар тийиз рикIиз азаб гун.

ревность, -и-масад кIанзавай хьиз жез шаклувал, ихтибарсузвал, вич кIан тежез, масад кIан хьунин кичIевал.

револьвер, -а-тапанчи.

революционер, -а-инкъилабчи

революция, -и; но: площадь Революции, проспект Революции (в нек-рых городах)пик Революции (на Памире)-инкъилаб

регион, -а-регион

региональный-региондин

регистратура, -ы-идарадин атай ва ракъурдай чарар ва я атай ксар, мес. азарханада азарлуяр кхьидай чка

регистрационный-регистрациядин

регистрация, -и-регистрация авун (атайбур, чарар, документар, ксар, гьакI кьейибур, хайибур, эвленмиш хьайибур ва я гьакI маса фактар, вакъиаяр дафтардиз ягъун, къейд авун, кхьин).

регламент, -а-къайда; мес. заседание, собрание кьиле тухунин, рахадайбруз вахт гунин къайда

регулировать, -рую, -рует-низамлу, регулярный (гьамишан низам, къайда аваз тешкил тир, мес. кьушун

регулироваться, -руется- къайдада ттун

регулярныйкр. ф. -рен, -рна-1. гьамиша къайдадалди (вахт акадар тийиз) жезвай; гьамиша къайдадалди (вахт акадар тийиз) ийизвай; регулярное лечение гьамиша къайдадалди (вахт акадар тийиз) дарманар авун.

редактировать, -рую, -рует-  редакторвал авун (газет, журнал акъудунин кардиз регьбервал авун, гьадан редактор хьун).

редактироваться, -руется-редактороватун (кхьей са затI басма авун патал кIелна, кимивилер, гъалатIар дуьзарна гьазурун)

редактор, -а, мн. -ы, -ови -а, -ов-1. кхьей са затI кIелна, кимивилер, гъалатIар дуьзарна, басмадиз гьазурай кас. 2. газетдин ва я журналдин кьилел алай жавабдар кас

редакция, -и-1. сада кхьей затI басмадиз гудалди вилик килигна, кимивилер, гъалатар дуьзарна гьазурун.

редиска, -и, р. мн. -сок-яру хам алай гъвечIи турп, урус турп

редкийкр. ф. редок, редка, редко, редки-. кьери; редкие волосы кьери чIарар; редкий лес кьери там. 2. кьериз-кьериз жедай; тек-бир жедай (ва я акъатдай, къведай, гьалтдай), надир жедай; надир; тек-бир; редкий гость тек-бир къведай (кьериз акъатдай) мугьман; редкая красота надир (тек-бирдахъ жедай) гуьрчегвал.

редко, нареч.-арабир

редкость, -и-1. кьеривал; тек-бир хьунухь; надирвал. 2. тек-бир жедай затI (ва я кар); надир жедай (жигъидай, авай) затI (ва я кар).

режесравн. ст.-кьеридиказ

режим, -а-1. са уьлкведа гьукуматдин идарадин къайда, къурулуш. 2. са метлебдихъ агакьун патал кьиле тухудай серенжемрин, кIвалахдин къайдайрин система; режим экономии кьенятдин режим, кьенят авунин къайдаяр

режимный-кIвалахдин къайдаяр, шартIар; яшамиш хьунин къайда

резать, режу, режет-1. атIун. 2. тукIун (гьайван). 3. яна хер авун, яна кьин (атIудай затIуналди). 4. къазунун (мес. хер, буьвел). 5. куьткуьнун. 6. нехишар атIун; къахмишун (кIарасдал, металлдал).

резвыйкр. ф. резв, резва, резво, резвы-1. зирек, къугъвадай, шад (мес. аял). 2. зарб катдай, туьнт (балкIан).

резина, -ы-резин, жир

резиновый-резиндин, жирдин

резкийкр. ф. резок, резка, резко, резки-1. къати, кIеви; резкий ветер къати гар. 2. туьнт; резкий запах туьнт ни. 3. садлагьана гзаф хьайи; резкое повышение цен къиметар садлагьана гзаф хкаж хьун; резкое изменение погоды гьава садлагьана дегиш хьун. 4. векъи, туьнт, эцядай (гаф, жаваб). 5. ачух, хкис хьана малум жедай.

резкость, -и-1. къативал. 2. туьнтвал. 3. ачухдиз хкис хьайивал. 4. векъи гаф, туьнт гаф, эцядай гаф (рахун)

результат, -а-нетижа

результативныйкр. ф. -вен, -вна-нетижадин

резьба, -ы-1. къахмишун, нехиш атIун (кIарабдал, кIарасдал, металлдал). 2. атIай (къахмишай) нехиш. 3. резбе (мес. винтовкадин луьледа ва я винтина атIанвай алчуд хьайи кьацI).

резюменескл., с.-рахай ва кхьей гафарин эхирда лугьудай куьруь метлеб, нетижа; куьруь асул мана

резюмировать, -рую, -рует-резюмеламишун, резюме лугьун.

рейс, -а-са тайин маршрутдалди, гими ва я маса улакь, мес автобус физ хкведай рехъ; гьа мензилдиз фена хтун

рейсовый-са тайин маршрутдалди, гими ва я маса улакь, мес автобус физ хкведай рехъ; гьа мензилдиз фена хтун

рейтинг, -а

река, -и, вин. реку, мн. реки, рек, рекам-вацI.

реквизит, -а-театрда къугъун, тамаша къалурун патал герек тир затIар

реклама, -ы-са затI маса къачудай муьштерияр гзафарун ва я са кар, са затI, са кас машгьур авун, тариф акъудун мураддалди кьиле тухудай серенжем, мес. ван, хабар чукIурун, кхьена малумрун, шикилралди ва маса жуьре малумрун

рекламировать, -рую, -рует-реклама акъудун, тариф акъудун, тариф чукIурун.

рекламный-рекламадин

рекомендация, -и-кхьена ва я мецелди гузвай хъсан къимет

рекомендовать, -дую, -дует-1. рекомендация гун, хъсан къимет гун; гьихьтинди ятIа лугьун (са касдин гьакъиндай). 2. меслят къалурун. 3. уст. лугьун (вуж ятIа тIвар ва фамилия), таниш авун.

рекомендоваться, -дуюсь, -дуется- 1. вич вуж ятIа (вичин тIвар ва фамилия) лугьун (сифте таниш жедайла). 2. см. рекомендовать.

рекорд, -а-спортда ва я маса са кIвалахда виридалайни чIехи дережадин агалкьун

рекордныйкр. ф. -ден, -дна-рекорддин, рекорд тир, лап вини дережадин.

рекордсмен, -а-рекорддихъ, рекорддин дережадихъ агакьрай, рекорд къазанмишай кас

ректор, -а-чIехи кIелдай чкадин, мес. университетдин кьилел алай кас

ректорат, -а-чIехи кIелдай чкадин, мес. университетдин кьилел алай кас авай

религиозныйкр. ф. -зен, -зна-диндин

религия, -и-дин

реликвия, -и- хзанди бубайрилай ядигар яз багьаз хуьзвай затIар.

рельеф, -а-1. са затIунин дуьз ччинал экъисна авунвай суьрет. 2. геогр. са чкадин ччилин ччинин къурулуш, туькIуьр хьанвай тегьер, шикил

рельефныйкр. ф. -фен, -фна-1. рельефдин, рельеф тир (экъисай, дакIур хьиз синер аваз раснавай); рельефные буквы рельеф гьарфар (мес. кьелечI ракьун ччинал экъисна раснавай гьарфар). 2. пер. ачух, ачухдиз чир жедай, ачухдиз аквадай.

рельсы, -ов и рельс,ед. рельс, -а-ракьун рекье машиндин чархар вичелай фидай ракь

ремень, ремня-1. тасма. 2. чIул. 3. къайиш (мес. машиндин са чархунилай масадал вигъена чарх алчудардай гьяркьуь яцIу чIул)

ремесленник, -а-1. пешекар, сеняткар, гъилин устIарвал квай кас. 2. пер. яратмишунин инициатива авачир садра кьур геле аваз кIвалахдай кас. 3. ремесленный училищедин ученик.

ремесленный-1. пешекарвилин, сеняткарвилин; ремесленное училище ремесленный училище (пешекарвилин, са пеше чирдай школа). 2. пешекаррин, сеняткаррин. 3. гъилин, гъили авур, гъилин устIарди авур.

ремесло, -а, мн. ремёсла,ремёсел, -слам-пеше, гъилин устIарвал, сеняткарвал.

ремешок, -шка-шуькIуь тасма; чIул.

ремонт, -а-1. рас хъувун. 2. воен. кьушундиз кими балкIанар маса къачун.

ремонтировать, -руется-рас хъувун

ремонтироваться, -руется-дуьз хъухьун

ремонтный-дуьз хъийизвай

репа, -ы-турп (ширин турпунин са жуьре).

репертуар, -а-1. театрда къалурун патал тайинарнавай, къалурдай пьесаяр. 2. са актёрдин къугъвадай вири ролар. 3. манияр лугьудайла, музыкантди ва ихьтин масабру лугьудай, ядай, кIелдай вири шейэр

репетировать, -рую, -рует-1. театр. репетиция авун. 2. тарсар чирун, тарсар чириз куьмек гун (кьулухъ галамукьзавай ученикдиз, кIелзавайдаз)

репетитор, -а-кьулухъ галамукьзавай ученикдиз кIвале тарсар чириз куьмек гун патал кьунвай кIвалин учитель

репетиция, -и-театрда къугъун патал виликамаз гьазур жез къугъун, ролар эзберун, къугъвадайла ийидай вири крар авун

репка, -и, р. мн. репок-салан мейва

реплика, -и-1. суьгьбетзавайдан гафариз куьруь жаваб. 2. съездда, собраниеда сад рахадайда адан гафарин къаншарда сада чкадилай ийидай замечание, лугъудай гаф. 3. театр, актёрдин рахунрин эхиримжи гаф, сегьнеда актёрдин жавабдин гаф

репортаж, -а, тв. -ем-репортёрдин кIвалах, репортерди газетдиз хабар, гузвай хабарар

рептилия, -и-1. зоол. (руфун галчIуриз фидай гьайван, мес: гъуьлягъ, чурчул ва мсб). 2. пер. вич маса ганвай ялтах гъилибан (буржуазиядиз ялтахвализ, чеб маса ганвай, пулунихъ капиталистрин фикирар кьиле тухузвай газет, журнал ва газетчи, журналист).

ресницы, -иц, ед. -ица, -ы-вилин кIакIам (кьекьем).

реставрация, -и; но: Реставрация, -и (в Англии XVII в., во Франции XIX в.)-1. революцияди терг авур виликан политикадин къурулуш, идарадин къайда эхцигун. 2. искусстводин са шей, мес. суьрет, рас хъувуна виликан тегьердиз хкун

ресторан, -а-къиметдихъ тIуьнар ва хъунар ийидай столовойдин са жуьре

ресторанный-ресторандин

ресурсный-герек хьайи чIавуз ишлемишдай суьрсет, шейэр, пул; гьабур къведай чка

ресурсы, -ов, ед. -урс, -а-герек хьайи чIавуз ишлемишдай суьрсет, шейэр, пул; гьабур къведай чка

ретивый-1. чалишмиш жедай, алахъдай, сяй ийидай. 2. зирек; зиринг, дири.

реферат, -а-1. са ктабдин, са учениедин ва я илми месэладин асул дибдин къайдайрикай кхьей ва мецелди авур доклад. 2. вичиз гайи темадикай доклад

реферинескл., м.

рефлекс, -а-физиологияда, ччан алай организмди къеце патай вичиз хьайи зсердиз, хкуьруниз жаваб яз элкъуьрдай реакция

рефлексия, -и-1. физ. затIунин винел патаз ишигъдин, нурдин хъен акъатун

рефлексный-вичин кьилел атай крар, рикIин гьалар анализ авуниз, гъилелай-тупIалай ийиз ахтармишуниз майилвал

рефлекторныйкр. ф. -рен, -рна (от рефлекс)-вичин кьилел атай крар, рикIин гьалар анализ авуниз, гъилелай-тупIалай ийиз ахтармишуниз майилвал

реформа, -ы-1. са кар хъсанрун патал ам масакIа, цIийикIа туькIуьрун. 2. гьукуматди авазвай пачагьлугъдин къурулушдин дибар чIур тавуна бязи законра, политикада дегишвилер, цIийи къайдаяр ттун

рехнуться, -нусь, -нётся-дили хьун, акьул фин

рецензент, -а-рецензия кхьей, кхьидай кас

рецензия, -и-са пьесадиз, театрдин тамашадиз, илимдин ва я литературадин кIвалахдиз, ктабдиз адан хъсан ва пис терефар кхьена гайи къимет

рецепт, -а-1. мед. докторди азарлудан патахъай дарман расун ва ахъаюн патал аптекдиз кхьена гудай чар. 2. пер. гьар вуч хьайитIани са кьадар затIар кутуна расдай са затI, адак вучар ва гьикьван кутадатIа ва ам гьикI расдатIа къалурун, ам расунин къайда

рецептор, -а-рецептор

речевой-чIалан, рахунин.

речка, -и, р. мн. Речек-гъвечIи вацI; хвал, кIамун хвал.

речной-вацIун; вацIарин.

речь, -и, мн. -и, -ей-1. чIал. 2. рахун. 3. речь (са месэладин гьакъиндай халкьдин вилик экъечIна ийидай рахун)

решебник, -а- жавабар авай ктаб

решение, -я-1. гъял авун (мес. месэла). 2. къетIъ авун, къарар кьабулун. 3. къарар; решение суда суддин къарар.

решето, -а, мн. решёта, решёт-саф

решётка, -и, р. мн. -ток-1. ракьун ва я кIарасдин тIваларикай ва я симерикай расай чил хьтинди, мес. пенжерра твадай ракьар, гьаятдилай элкъуьрдай гьахьтин ракьарин жугъун. 2. тIеквенар авай чил хьтин ракь, пичинин ва я самовардин кIане авай

решимость, -и-къетIъивал, жуьрэтлувал, къаст кьиле тухуз кIевивал

решительныйкр. ф. -лен, -льна-1. жуьрэтлу, кьетIъивилелди кар ийидай. 2. акьалтIай, куьтягь хьайи, тамам. 3. кар къетIъ ийидай. 4. кIеви; къетIъи; принять решительные меры кIеви (къетIъи) серенжемар авун.

решить, решу, решит-1. гьял авун (месэла). 2. атIун (кар); къетIъ авун; къарар акъудун. 3. къарардал атун, къаст авун, къетIъ авун.

решиться, решусь, решится-1. гьял хьун. 2. кьетIъ хьун. 3. кьетIъ авун, къарардиз къачун; къарардал атун. 4. жуьрэт авун.

рёбрышко, -а, мн. -шки, -шек-1. анат. пакун тIвал. 2. син; мурз

рёв, -а-1. гьарай; гьараюн; кIеви къув; рёв медведя севрен гьараюн. 2. пер. гужлу гу-у-в-дин ван, гу-у-в-в; гугрум. 3. кIеви шел; ребёнок поднял рёв аялди кIеви шел акьалдна

ржаветь, -еет и ржаветь, -еет (покрываться ржавчиной)-муьрхъуь кьун, пасади кьун.

ржавчина, -ы- 1.муьрхъ, пас. 2. хъипи хал, хъипи хьахь (мес. цин винел жедай ва я техилдин къацариз ядай)

ржавый-1. муьрхъуь кьур, пасади кьур. 2. хъипи хал янавай.

ржание, -я-силинвал

ржаной-силин; ржаная мука силин гъуьр.

ржать, ржу, ржёт- гьиргьир авун (балкIанди).

рикошетомнареч.-маса затIуна акьуна кирсеба гадар хьун; пуля попала в него рикошетом гуьлле маса затIуна акьуна кирсеба гадар хьана адахъ галукьна.

рис, -а и -у-1. прунз, чалтук. 2. дуьгуь.

риск, -а-1. хата; хатавал; мумкин тир хата; он сделал это с риском для своей жизни и кар ада вичин ччандиз хатавал хьун мумкин яз авуна; подвергаться риску жув хатадик кутун. 2. тавакуллагь, хаталу кардиз жуьрэт; рикI авун

рискнуть, -ну, -нёт-жуьрэт авун, тавакуллагь лагьана (са хаталу кар) авун

рискованныйкр. ф. -ан, -анна-хаталу, хатадик кутадай, хата авай.

рисковать, -кую, -кует-жуьрэт авун, тавакуллагь лагьана (са хаталу кар) авун

рисование, -я-шикилар (суьретар) чIугун

рисовать, рисую, рисует- 1. шикилар чIугун. 2. пер. шикил чIугун, шикил къалурун (мецелди, гафаралди са кардин шикил къалурун). 3. пер. фикирдиз гъун, къалурун.

рисоваться, рисуюсь, рисуется-1. акун, малум хьун; на горизонте рисуются вершины гор горизонтда дагъларин кукIвар аквазва. 2. пер. вилик квай хьиз хьун, шикил фикирдиз атун; шикил вилик атана акъвазун. 3. вичелай вил аладриз вич чIагурун, вичел фикир чIугваз алахъун.

рисовый-1. прунздин; рисовое поле (прунздин) хир. 2. дуьгуьдин; рисовая каша дуьгуьдин хапIа.

рисунок, -нка-шикил, суьрет.

ритмичныйкр. ф. -чен,-чна-ритмдал бинеламишнавай, ритмдалди жезвай; ритмические движения ритмадалди жезвай (ийизвай) юзунар.

ритуал, -а-1. динда эцигнавай къайда (мес. мейит кучукунин ва гьахьтин маса крар кьиле тухудайла эцигнавай къайда, адет). 2. пер. куьгьнедай адет хьанвай къайда.

ритуальный-1. динда эцигнавай къайда (мес. мейит кучукунин ва гьахьтин маса крар кьиле тухудайла эцигнавай къайда, адет). 2. пер. куьгьнедай адет хьанвай къайда.

рифма, -ы-шиирда, манида цIарарин эхирда сад хьиз акъатдай сесер

рифмовать, -мую, -мует-манида цIарарин эхирда сад хьиз сесер акъудун

рифмоваться, -муется-манида цIарарин эхирда сад хьиз сесер акъудун

робеть, -ею, -еет-кичIе хьун, кичIевал авун, ажузвал авун.

робкийкр. ф. робок, робка, робко-кичIе; кичIевал квай; вичин къуватдихъ агъун тавур; рикI ажуз, жуьрэтсуз.

робость, -и-кичIевал; рикIин ажузвал; жуьрэтсузвал.

робот, -а-робот

ровесник, -а-тай, яшар сад тирди; они ровесники абур таяр я, абур са яшдинбур (са яшда авайбур) я.

ровныйкр. ф. ровен, ровна, ровно, ровны-1. дуьз, дуьмдуьз; ровная дорога дуьз рехъ; ровное место дуьз чка. 2. сад хьтин, са тегьердин; ровное биение сердца рикIи садхьиз (са тегьерда) кIвалахун. 3. пер. сад хьтин секин, секин; ровный характер сад хьтин секин къилих

ровня, -и, р. мн. -ей, м. и ж.-тай, са тангъахда авай кас, барабарди;

ровнять, -яю, -яет(к ровный)- дуьзрун, сад хьиз авун

ровняться, -яется(к ровный)-дуьз хьун

рог, -а, мн. -а, -ов-1. карч. 2. зуьрне (са кьил гьяркьуь къекъвей зуьрне хьтин, сигнал гуз гьарайдай музыкадин алат).

рогатка, -и, р. мн. -ток-1. ламарал (яни кирсеба сад-садал ктIуннавай кIарасрал) эцигнавай ттар, рехъ кIевдай ттар. 2. пер. къадагъа, манийвал. 3. цIапан, рогатка (кьвечхел лашунал резин кутIунна раснавай, ккIалар ягъиз къугъвадай цIапан).

рогатый-карч алай; крчар (варчар) алай

род 1, -а и -у, предл. в роде и в роду, мн. -ы, -ов (первобытная общественная организация; ряд поколений)-тухум; несил.

род 2, -а, мн. -ы, -ов (единица классификации; лингв.)- жуьре

род 3, -а, мн. -а, -ов (род войск, оружия)- къебила, сихил

родимый-1. жуван хайиди, азизди, багъри; жуван мукьва, жув хайи (мес. чка). 2. обл. ччан, азизди, ччан зи багъри

родина, -ыи (высок.) Родина, -ы-1. ватан; наша родина-СССР чи ватан СССР я. 2. ватан, жув хайи чка, юрд.

родинка, -и, р. мн. -нок-хал, чIулав матI(инсандин хамунал вич хайила алазвай).

родители, -ей-диде,буба

родительский-диде-бубадин; бубадин.

родить, рожу, родит; прош. сов. -ил, -ила, -ила -ило и несов. -ил, -ила, -ило-1. хун; она родила дочь ада руш хана. 2. пер. туьретмишун, арадал гъун; событие это родило множество слухов и агьвалатди са гзаф хабарар арадал гъана. 3. пер. бегьер гун; эта земля хорошо родит и ччили хъсан бегьер гуда.

родиться, рожусь, родится; прош. сов. -ился, -илась, -илось и несов. -ился, -илась, -илось-1. хун; хьун; он родился в городе ам шегьерда хана (хайиди я); от первого мужа у неё родился сын сад лагьай гъуьлелай адаз хва хьана. 2. пер. туьретмиш хьун, арадал атун. 3. пер. гьатун; у меня родилась мысль зи кьиле са фикир гьатна. 4. пер. акъечIун; хьун; бегьер гун; здесь хорошо родится пшеница ина хъсан къуьл жеда (къуьлуь хъсан бегьер гуда).

родник, -а-1. булах, чешме. 2. пер. чешме, акъатзавай чка.

родниковый-булахдин.

роднить, -ню, -нит-мукьва авун; са жинсиникай авун

родниться, -нюсь, -нится-1. мукьва хьун, къавум хьун. 2. мукьва хьун; ухшар хьун.

родной-1. хайи; родная мать хайи диде. 2. жув хайи, жуван мукьва, багъри; родной город жув хайи шегьер; родная страна жуван мукьвади тир уьлкве, жуван багъри уьлкве. 3. азизди, масанди, ччан

родня, -и-1. мукьвабур, миресар. 2. мукьвади; мукьва кас; он мне родня ам зи мукьвади я.

родовой-1. бубадилай гьалтай, бубадилай ирс яз гьалтай (мес. мулк, кIвалер). 2. тухумдин; сихилдин. 3. жинсинин.

родословная, -ой-ата-бубайрилай эгечIна вири несилдин эвледрин тIварар авай сиягь.

родственник, -а-мукьвади, мукьва кас, мирес.

родственныйкр. ф. -вен и -венен, -венна-1. мукьвавилин, миресвилин; къавумвилин. 2. мукьвади тир, мукьва тир.

родство, -а-1. мукьвавал, миресвал. 2. пер. мукьвавал; ухшарвал

роды, -ов (процесс рождения)-аял хун (аял кватун, хунухин кар)

рожа, -и, тв. -ей- суфат; сумра (сума); рикIиз къайи ччин; эйбежер (абурсуз) ччин

рожать, -аю, -ает-1. хун, аладун. 2. пер. туьретмишун, арадал акъудун, арадал гъун.

рождаемость, -и-аялар хун, аялар хунин кьадар

рождаться, -аюсь, -ается-1. хун. 2. пер. туьретмиш хьун, арадал атун

рождение, -я-1. хун. 2. пер. туьретмиш хьун, арадал атун. 3. хайи вахт, хайи; год рождения хайи йис.

роженица, -ы, тв. -ей-мукьва аял хайи (ва я хадай) паб.

рожь, ржи, тв. рожью-къуьлуьн са жуьре

роза, -ы-къизилгуьл, марвард-цуьк

розга, -и, р. мн. розог-тIвал, таб квай ицIи тIвал.

розетка, -и, р. мн. -ток-1. виридан вилик квай къапунай къачуз гьарда вичиз мураба твадай бицIи налбеки, бушкъаб. 2. тех. электрикдин экв куькIуьрдай ва худ атIудай чкадал выключателдин кIаникай цлал алкIурдай элкъвей чини ва я кIарас. 3. цла ва я къава гуьрчегвал патал расдай къизилгуьл ва я маса пешер галай цуьк хьиз расдай нехиш. 4. парчадикай расай цуьк. 5. электрикдин лампадал эцигдай са кьил гьяркьуь гъвечIи кьалпагъ-абажур

розовый-1. къизилгуьлдин. 2. жегьре рангунин; къизилгуьлд рангунин. 3. пер. хуш, гуьзел; розовые мечты гуьзел буш хиялар; смотреть на всё через розовые очки виридаз, гьар са кардиз ам хъсан тирди хьиз хушвилелди килигун.

розыгрыш, -а, тв. -ем-къугъун; къугъвана куьтягьун (мес. шахмат ва я са шей латарада).

розыск-1. къекъуьн (са затIунихъ, касдихъ). 2. силисдалди ахтармишун; силис

рой, роя, мн. рои, роёв-1. чIижерин кул. 2. луж (тIветIверин, чIижерин; фикиррин).

рок, -а-кьаза-кьадар; кьисмет.

рокировка, -и, р. мн. -вок-

роковой (к рок-судьба)-1. няс; пис; бедбахтвал гъидай; зхир пуч ийидай; телефвал кьисмет ийидай. 2. кар къетIъ ийидай, кар са патахъ гьялна куьтягьдай.

рокот, -а-сад хьтин ван; гугрум (мес. гьуьлуьн ва мсб).

ролики, -ов (коньки)-бицIи чархарал алай конькияр

роль, -и, мн. -и, -ей(в пьесе, на сцене и т. п.)-1. (театрда артистдин вичин къугъуналди къалурзавай шикил; артистдин къугъун;) адан къугъуниз талукь тир гафар, текст). 2. везифа, метлеблувал (са карда иштираквилин дережа); играть большую роль еке роль къугъун (яни кесер аваз хьун, гафуни атIун, еке везифа, чка кьунваз хьун).

ром, -а и -у-гужлу ичкидин са жуьре

роман, -а-1. лит. (литературадин гуьзелдиз туькIуьрнавай, гзаф инсанар ва вакъиаяр квай яргъи кьиса).

романный-ашкъибазвал, ашнавал (итимдинни дишегьлидин арада).

романтик, -а-вири хъсанзаваз аквадай кас, ширин хиялар авуниз майил авай кас

романтика, -и-ширин хиялар, ашкъибазвал

романтический-романтизмдин; романтизмдиз талукь тир; романтизмдиз хас тир.

романтичныйкр. ф. -чен, -чна-вири хъсанзаваз аквадай кас, ширин хиялар авуниз майил авай кас

ромашка, -и, р. мн. -шек-чIутран цуьквер, лацу цуьквер ахъайдай са хъач

ромашковый-чIутран цуькверин, лацу цуькверин ахъайнавай са хъач

ронять, -яю, -яет-1. вигьин (гъиляй ва я санлай са затI). 2. вигьин; кIвадрун; авадрун (мес. пешер); ронять листы пешер кIвадрун (вигьин); ронять слёзы вилин накъвар авадрун. 3. пер. вигьин; ронять своё достоинство жув лайихвиляй вигьин, абурдай вигьин. 4. ттун; агъуз вигьин; куьрсун; ронять голову на грудь кьил хура ттун.

роняться, -яется-вигьин;  авадрун

роса, -ы, мн. росы, рос-чиг (йифиз векьерал, затIарал ацукьдай).

росинка, -и, р. мн. -нок-чигедин стIал, чигедин курум

роскошныйкр. ф. -шен, -шна-1. гзаф чIагай, гзаф гуьзел, гзаф тIарам (мес. партал, кIвал-югъ). 2. кьадардилай артух харжи галай, гзаф харжи галай.

роскошь, -и-1. тIарамвал, гуьзелвал, гурвал. 2. кьадардилай артух харжияр, герекдалай артух харжи. 3. булвал.

роспись, -и-1.манайра. 2. сиягь; роспись государственных доходов и расходов пачагьлугъдин доходрин ва расходрин сиягь (абур кхьенвай дафтар, чар). 3. цлан нехиш, цлал (ва къава) чIугур нехишар.

российский (от Россия)-Россиядин

россиянин, -а-Россияда яшамиш жезвай кас

россказни, -ей-вичи-вичиз туькIуьрай эхтилатар, кьуру махар, тапарар

россыпь, -и- мяден, мядендин къатар (мес. къизил ва маса металлар квай чка)

россыпью, нареч.- мядендивди

рост, -а и -у-1. чIехи хьун; акьалтун; буй вигьин. 2. буй; человек высокого роста кьакьан буй авай кас; ростом с тебя ви буйда авайди я. 3. пер. артмиш хьун, гужлу хьун, хкаж хьун, чIехи хьун; рост революционного движения революциядин гьерекат артмиш хьун (гужлу хьун). 4. файда, селем; дать деньги в рост пул файдада (селемда, процент алаз буржуна) вугун.

росток, -тка-1. цIир. 2. атIай жалгъа, атIай къелем, цуьрц, бицIи хел (мес. ччилик кутун, акIурун патал).

рот, рта, предл. во рту,мн. рты, ртов-1. сив. 2. пер. разг. кьил, кас, недай кас; в семье у меня семь ртов зи кIвале (захъ) ирид кас ирид (кьил) хзан ава, ирид кас недайбур ава

рота, -ы-батальондин составдик жедай аскеррин дестейрикай сад

ротовой-батальондин составдин аскеррин десте

роща, -и, тв. –ей-гъвечIи там; тамун кIапIал.

рояль, -я-рояль

ртутный-живедин; живе квай.
ртуть, -и-живе

рубашечный-перемдин

рубашка, -и, р. мн. -шек-перем

рубеж, -а, тв. -ом-сергьят; за рубежом сергьятдилай къеце.

рубежный-сергьят; за рубежом сергьятдилай къеце.

рубить, рублю, рубит-1. атIун; рубить лес там атIун. 2. кун, кукIварун; рубить дрова кIарасар кукIварун. 3. куьткуьнун; рубить капусту келемар куьткуьнун. 4. гатун (дегьредалди як); регъуьн (машиндалди як). 5. ягъун, ягъиз кукIварун (шуьшкадалди, гапурдалди душман). 6. эцигун (кIарасрикай, гъварарикай цал, кIвал); рубить избу кIарасрикай кIвал эцигун. 7. пер. якIу атIудай хьиз лугьун, туьнтдиз лугьун

рубиться, рублюсь, рубится-дяве авун, ягъун (шуьшка, тур, гапур гваз)

рублёвка, -и, р. мн. -вок-са манат

рублёвый-манатдин; са манатдин; са манатдихъ гудай.

рубль, -я-манат

рубрика, -и-са кхьей затIунин паюнин кьил; пай къалурзавай чка, кьил, пай; графа

ругань, -и-экъуьгъун, себ

ругательский-экъуьгъдай, сеперар гудай; экъуьгъунар авай; беябурдай; русвагьдай.

ругательство, -а-экъуьгъун, себ, пис гаф.

ругать, -аю, -ает-экъуьгъун, себ гун.

ругаться, -аюсь, -ается-1. экъуьгъунар авун, сеперар гун. 2. сада-садаз экъуьгъунар авун, сада-садаз сеперар гун.

ружьё, -я, мн. ружья, ружей, ружьямтфенг (туьфенг)-

рука, -и, вин. руку, мн. руки, рук, рукам-1. гъил; правая рука эрчIи гъил; длинные руки яргъи гъилер. 2. пер. гъил, хатI; это, несомненно, его рука им шаксуз гъадан гъил я (хатI я, кхьейди я). 3. пер. куьмек, куьмекдай кас; там у него своя рука ана адаз вичин куьмекдай кас ава

рукав, -а, мн. -а, -ов-1. хел (парталдин хел; вацIукай ччара хьайи хел). 2. тех. турба, рукав; пожарный рукав цIай хкадардайбрув жедай яргъи шихинин яд тухудай турба (мес. резиндин, самовардин турба хьтин)

рукавицы, -иц, ед. -ица, -ы, тв. -ей-са тIуб авай чIехи бегьле

рукастый-еке гъилер квайди

рукоблудие, -я-гунагь

руководитель, -я- регьбер, руководитель, рехъ къалурдайди; кьил; кьилел алайди

руководить, -ожу, -одит-регьбервал авун, руководство гун, рехъ къалурун (са кардиз); идара авун.

руководство, -а-1. регьбервал, рехъ къалурун, регьбервалун, руководство. 2. вичел регьбервалдай затI, регьбервилиз къачудай затI, регьбер яз кьадай затI; регьбервал ийидайди; рехъ къалурдайди. 3. руководство, учебник, ктаб. 4. мн. регьберар, руководителар, рехъ къалурдайбур, идарадин кьилел алайбур.

руководствоваться, -твуюсь, -твуется-амал авун; регьбервилиз къачун, руководстводиз къачун.

рукопись, -и-гъилелди кхьей затI ва я гъилелди кхьена машинкадал элягьай, амма басмадай акъуд тавунвай затI, ктаб, макъала

рукоприкладство, -а

рукоятка, -и, р. мн. -ток-тум (мес. гапурдин ва мсб)

рулет, -а-1. гатай, регъвей якIукай яргъи луьле хьиз авуна чрай кIус, хуьрек. 2. къене ширин затIар аваз тинидикай къат-къат авур элкъвей луьле хьтин недай ширин затI

рулетка, -и, р. мн. -ток-1. яргъивал алцумун патал ишлемишдай, винел цифраяр кхьена метрияр ва адан паяр къалурнавай, элкъвей къалпагъда кIватIдай тасма, лент. 2. къугъунин са жуьре

рулить, рулю, рулит-тухун, гьалун

рулон, -а-кIватIнавай чарарин, клеёнкадин ва я масабрун лап чIехи, яцIу гирдим хьтин луьле

рулонный-кIватIнавай чарарин, клеёнкадин ва я масабрун лап чIехи, яцIу гирдим хьтин луьле

руль, -я-гими, самолёт, автомобиль гьалзавайда кIандай рекье ттун, элкъуьрун патал алчудардай чарх хьтинди

румяна, -ян-кишран, рангар (ччиниз ядай яру ранг)

румянец, -нца, тв. -нцем-чинин ярувал; ярувал; яру ранг; лицо залилось румянцем ччин яру хьана, ччиниз ярувал акъатна.

румяниться, -нюсь, -нится-1. яру хьун. 2. жуван (вичин) ччиниз рангар ягъун

румяный-яру; яру рангунин; ал рангунин.

русалка, -и, р. мн. -лок-миф. цин пери (урусрин махарик квай, це яшамиш жедай, яргъи кифер ва балугъдин хьтин ттум галай паб, мес. лезгийрин ал-паб хьтин).

русло, -а, р. мн. русел и русл-1. вацIун (хулан) кьер, вацIун къен (кьве къерехдин арада авай яд физвай ва я виликди фейи чка). 2. пер. пад, тереф, рехъ.

русскийприл.-1. урус; он русский ам урус я. 2. урус; русский язык урус чIал. 3. урусрин; русские сказки урусрин махар. 4. Русьдин; Россиядин; русская история Россиядин история.

русый-расу (мес. чIарар, кьил).

рутина, -ы-куьгьнечивал, адет хьанвай куьгьне гьал хуьн (хуьз алахъун).

рухлядь, -и-куьгьне ала-була, эски-уьскуь, куьгьне къаб-къажах

рухнуть, -ну, -нет-1. ярх хьун (мес. ттар). 2. уьцIуьн; чукIун (цал, къав).

рухнуться, -нусь, -нется-чукIун, дерт хьун.

ручаться, -аюсь, -ается-замин хьун; заминвал авун

ручей, ручья-булах; хвал (авахьзавай яд); слёзы льются ручьями вилин накъвар селлер хьиз (булахар) хьиз авахьзава.

ручка, -и, р. мн. ручек-1. гъил; гъвечIи гъил. 2. ттум; ручка чайника чайникдин ттум. 3. ручка (кхьинардай).

ручной-1. гъилин; ручная работа гъилин кIвалах; ручные часы гъилин (гъилел гьалдай) сят. 2. гъилив вердиш; ручной медведь гъилив вердиш сев

рушить, рушу, рушит-1. уьцIуьрун; чукIурун. 2. гатун (дингера дуьгуь, цуьк)

рушиться, рушится-1. уьцIуьн; чукIун. 2. пер. барбатI хьун, терг хьун.

рыба, -ы-гъед, балугъ

рыбак, -а-балугьчи, балугъар кьадай кас.

рыбалка, -и, р. мн. -лок-1. балугъар кьун; уехать на рыбалку балугъар кьаз фин. 2. м и ж балугъчи

рыбачить, -чу, -чит-балугьчивал авун, балугъар кьадай кеспи авун; балугъар кьун.

рыбий, -ья, -ье-1. гьетрен, балугьдин; рыбий жир гьетрен (балугъдин) гъери. 2. пер. гьетрен хьтин гьиссдин лишан авачир (мес. вилер).

рыбный-балугъдин

рыгнуть, -ну, -нёт-сивихъ къвез туьтуьнай ван авун (экъуьчдайла), уьъ авун.

рыдание, -я-кIевиз шехьун, рикI хъуткъуниз кIевиз шехьун; шел; кIеви шел.

рыдать, -аю, -ает-кIевиз шехьун; рикI хъуткъуниз кIевиз шехьун

рыжийкр. ф. рыж, рыжа, рыже-1. расувал алай яру; ярувал алай расу; расу-яру. 2. ранг фена ярувал акъатай, яру-рехи. 3. куьрен (балкIан).

рыжик, -а-1.недай къарникъузрин са жуьре. 2.хъипи цуьквер жедай са хъач

рык, -а-гьарай, гьараюн, кIеви гъугъ (асландин).

рыло, -а-тIиш, суфат; ччин (гьайвандин).

рынок, рынка-базар.

рыночный-базардин; базаррин; рыночные цены базардин къиметар.

рыпаться, -аюсь, -ается-гьерекатун, ялун

рыскать, рыщу, рыщети -аю, -ает- гьарнихъ чукурун; къекъуьн.

рысь, -и (животное)- машах (чIуран кацин жинсиникай са гьайван)

рысьюнареч.-машах хьиз (гьерекат кваз)

рыть, рою, роет- эгъуьнун.

рыться, роюсь, роется-1. эгъуьнун. 2. къечIягъун (ччил, хъурт). 3. пер. къекъуьн (са ккуьнихъ); кап атадун; рыться в кармане жибинда кап атадун, къекъуьн; рыться в бумагах чарарик къекъуьн.

рыхлыйкр. ф. рыхл, рыхла, рыхло-1. пурпу, чкIидай: хъуьтуьл (накьв). 2. пер. разг. буш; гъвергъвеш, гъуьргъуь хвархвас (инсан).

рыцарь, -я- 1.Европада феодализмдин девирда дявекар дворянинрин сословиедикай тир кас. 2. пер. ччандилай гъил къачуна са кардиз къуллугъдай кас, чIехи рикI авай мерд кас.

рычаг, -а-гъугъ авун; гъургъур авун.

рычание, -я-гъугъ авун; гъургъур авун; гъугъ; гъургъур.

рычать, рычу, рычит-1. рычаг, линг (залан затIар регьятвилелди хкажун патал ишлемишдай алат, линг; матордин, машиндин кIвалах къайдада ттун патал механизмда раснавай прибор, алат). 2. пер. алат, (са кар) хкаждай алат.

рьянонареч.- гьевеслудаказ

рьяный-гьевеслу; сяйи ийидай, гзаф рикI алаз чалишмиш жедай.

рэкет, -а-са метлебдихъ агакьун патал, са касдив жуваз кIандай кар ийиз тун патал, адаз адан чинебан сирер ачухда лугьуз, ам беябурда лугьуз гудай кичIерар, кьадай гьелягь, кичIерар гун

рюкзак, -а-къуьнерихъ вигьидай чIулар ва я епер галай, далудал кьуна гваз къекъведай чанта

рюмка, -и, р. мн. рюмок-ички хъвадай гъвечIи стакан

рюш, -а, тв. -ем-дишегьлийрин партал

рябина, -ы-чIухлумпIар хьтин жегьре-яру рангунин емишрин галгамар жедай са ттар; гьа ттаран емишар

рябить, -ит-1. цIарар-цIарар авун. кьезил лепе акьалдрун, лекъвер-лекъвер авун (мес. гару вирин ччин, яд). 2. лекъвер-лекъвер авун, гелер авун, чупур авун (цIегьери ччин)

рябчик, -а-тамун верч

ряд, -а и (с колич. числит. 2, 3, 4) -а, предл. в ряду, мн. -ы, -ов; но: Каретный Ряд, Охотный Ряд (улицы в Москве)-1. жерге. 2. са жерге, са кьадар

рядовой-1. жергедин; вири хьтин; адетдин; рядовой случай адетдин (гьамиша жезвай, амай масабур хьтин) дуьщуьш. 2. воен. рядовой, солдат. 3. жергеда цадай, жерге-жерге цадай; жерге-жерге; рядовой посев жерге-жерге цун.

рядомнареч. — 1. къвал-къвалав, сад-садан къвалав (патав); къвалав, патав; мы сидели рядом чун къвал-къвалав (сад-садан къвалав) ацукьнавай. 2. къвалав, мукьув, мукьвал; рядом с базаром базардин къвалав; он живёт рядом ам и мукьвал яшамиш жезва.

ряженка, -и-некIедикай авунвай хъвадай затI